Lütfen bekleyin..


BATMAN’IN İLK ELEKTRİKÇİSİ MEHMET KADAK

20 Ocak 2017, 16:29 - Okunma: 1354

1931 yılında, o dönemler Beşiri’ye bağlı olan Bileyder/ Binatlı Köyü’nde doğdu.

Türkçe konuşmayı 10 yaşlarında öğrendi. Arapçayı ise, eşi ve çocukları arasında geçen konuşmalar sayesinde öğrendi. Hiç okula gitmedi ama büyük bir azimle okuma yazmayı öğrendi. Zamanla okuma yazma konusunda kendini o kadar geliştirdi ki artık resmi yazışmaları büyük bir ustalıkla yapmaya başladı.

BATMAN RAFİNERİSİNDE ELEKTRİKÇİ OLARAK ÇALIŞMAYA BAŞLADI

1954 yılında Siirt’te bir yıl süreyle sinema makinisti olarak çalıştı. Sinemada çalıştığı süre içerisinde elektrik mesleğini öğrendi. Batman Rafineri’sinde ihtiyaç duyulan elektrikçi kadrosuna müracaat etti, işe alınınca Batman’a yerleşerek rafineride çalışmaya başladı.

Amerika’dan gelen mühendis ve teknisyenlerle çalışma olanağı buldu. Bu olanak, mesleki gelişiminde önemli bir yer tuttu.

TEKNİK ADAMLAR, BATMAN’DA İNCELEMELER YAPIYORDU

Rafineride yapılan kuvvet santralı Amerika’daki standartlardaydı. Henüz Türkiye’nin hiçbir yerinde çevrim santralı yok iken, Batman’daki TPAO yerleşkesinde bulunan Kuvvet/ Çevrim Santralı, Amerika’daki gibi hem elektrik üretiyor hem de yerleşkenin ısıtmasını sağlıyordu. Bu yönüyle düşünüldüğünde ülkenin en geri kalmış bölgesinde, ülkenin en modern yerleşkesinin varlığı ve icraatları, oldukça ilginç bir portre çiziyordu. Öte yandan yurt içi ve yurtdışından Batman’a gelen teknik adamlar da Batman’ın sosyo-kültürel gelişimine önemli katkı sunuyordu.

SAİT RAMANLI’NIN İSTEĞİ İLE RAFİNERİDEN AYRILIP BELEDİYEYE GEÇTİ

Batman’ın ilk elektrikçisi Mehmet Kadak, Rafineride 3 yıl çalıştıktan sonra, Belediye Başkanı Sait Ramanlı’nın isteği üzerine 1958 yılında rafineriden ayrılıp Batman Belediye’sinde çalışmaya başladı. O yıllarda belediyelerin asli görevleri arasında elektrik dağıtım ve tahsilat işleri de vardı. Mehmet Kadak, Batman Belediyesi’nin elektrik nakil şebekesinin yapım ve onarımının yanı sıra evlerin elektrik tesisatını da yapmaya başladı. Bu süre zarfında Batman’ın elektrikçi ustası olacak birçok kişiyi mesleğe kazandırdı. Bunlardan biri de ustasının mesleğini ileri götüren, ardından başarılı bir işadamı olan ancak genç yaşında trafik kazası geçirerek vefat eden Rahmetli Nevzat Günaydın’dı. Yetiştirdiği ustalar hem Batman’da hem de ülkenin değişik şehirlerinde mesleklerini sürdürdü.

BATMAN’IN ELEKTRİĞİ, 2 JENERATÖRDEN SAĞLANIYORDU

Hızlı büyüyen Batman’a, mevcut elektrik şebekesi yeterli olmuyor, ilaveler yapılması gerekiyordu. Batman’ın enerji ihtiyacı, bir süre iki adet devasa jeneratörlerle sağlanmaktaydı. Jeneratörler, Cumhuriyet Meydanı’nın da bulunan Atatürk Anıtı’nın solunda yer alan iki katlı Ziraat Bankası’nın hemen arkasında bulunuyordu. Bu jeneratörlerin gürültüsü çok uzaklardan bile duyuluyordu. Mehmet Kadak, rafineride edindiği deneyimle, bu jeneratörlerin bakım ve işletim operatörlüğünü de yaptı.

MESLEĞİNİ, ÇOCUKLARINA DEVRETTİ

Yıllar sonra Mehmet Kadak, mesleğini, büyüyen çocuklarına teslim etti. Yetiştirdiği tüm ustalara ve çocuklarına en önemli öğüdü “akşamları size gelip yardım isteyen hiç kimseyi karanlıkta bırakmayın, hemen gidin ve asla arıza ücreti almayın” oldu. Ustalık hakkını da bu öğütle sınırlamıştı.

MEHMET USTA, YERİNİ MEHMET BAŞKANA BIRAKTI

1971 yılında Belediye’de örgütlenen Genel İş Sendikası Batman Şube Başkanlığı’na seçilen Kadak, uzun yıllar bu görevi yürüttü. Böylece “Elektrikçi Mehmet Usta” namı, yerini zamanla “Mehmet Başkan”a bırakmış oldu.

HAKKINDA AÇILAN DAVA, BERAATLA SONUÇLANDI

1974 Yılında Ankara’da yapılan Genel İş Genel Merkez Kongresi’nde, genelde ülke, özelde Batman’daki işçilerin yaşam koşulları ve işçi haklarıyla ilgili sunum yapan Kadak, hakkında yaptığı konuşma gerekçe gösterilerek dava açıldıysa da beraatla sonuçlandı.

KANSERE YENİK DÜŞTÜ

12 Eylül darbesiyle kapatılan sendikanın faaliyete başlamasıyla, Batman Şubesini tekrar açan Kadak, kongre hazırlıklarını yapıp yeni yönetim seçilene kadar kurucu başkanlık yaptı.

Her ne kadar mesleğinden uzak kaldıysa da bu süre içinde elektrik mesleğini hep yüreğinde taşıdı. 1998 yılında akciğer kanseri teşhisiyle Ankara’da 6 aylık tedavi gören Mehmet Kadak, 21 Aralık 1998 yılında kansere yenik düştü. Çocukları, Türkiye Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi (Tedaş) bünyesinde, Ankara, İstanbul ve yurtdışında baba mesleğini devam ettirmektedir.

Ekrem Günaydın’a ulaşmak için:

https://www.facebook.com/ekrem.gunaydin

 

HAZIRLAYAN: EKREM GÜNAYDIN

  • Bu haberi paylaşın:
UYARI: Konuyla ilgisi bulunmayan, hakaret içeren cümleler veya imalar, inançlara saldırı, şiddete teşvik ve tamamı büyük harfle yazılan yorumlar onaylanmamaktadır.
NOSTALJİ KÖŞESİ Kategorisindeki Diğer Haberler
Şehmus Demir, kısa boyu, hafif kilosu, yüzüne yakışan bıyığı ve kalın çerçe..
Batman'ın eski alışveriş ve seyahat merkezlerinden biri olan Midyat Gar..
Şevket Başak, 1935 yılında Mardin İlinin Savur İlcesine bağlı Kayacıklar Kö..
Bozo Özdemir, 1946 yılında Batman İli’nin Gercüş İlçesi’ne bağlı Kışlak (Zi..
Selim Saltekin, 1944 yılında Mardin İlinin Midyat İlçesi’nde doğdu. Babası ..
Mehmet Emin Şimşek, 1952 yılında Batman'ın Gercüş İlçesinin Hisar Köyü’..

bmV0aGFiZXJ5YXppbGltaS5jb20=