Lütfen bekleyin..

NAMİ TEMELTAŞ

ELMA KOKULU KATLİAM, HALEPÇE...

17 Mart 2016, 18:19 - Okunma: 4345

El Enfal, Bedir savaşı sonrası indirildiğine inanılan ve 75 ayetten oluşan, “savaş ganimeti” anlamına gelen Kuran’ın 8. suresi.

El Enfal, Irak Devlet başkanı Saddam Hüseyin’in emriyle, Irak’ın kuzeyinde yaşayan Kürtlerin yok edilmesi için 1986 – 88 yılları arasında yapılan, katliamlarla dolu, baskı, şiddet ve yok etme politikası içeren savaşın adı.

İran’la savaş halinde olan Irak, kuzeyde ittifak yapan Barzani liderliğindeki Kürdistan demokrat partisi ve Talabani liderliğindeki Kürdistan yurtseverler birliği ile de mücadele ediyordu. İttifak yapan iki büyük Kürt örgütü Süleymaniye kentini ele geçirince Saddam Hüseyin, bunun karşılığını vermek üzere çok büyük bir saldırı başlattı.

Adı En Enfal olan bu saldırı, sivil ayrımı yapmadan önüne geleni yok etmek üzere planlanmıştı. Kürt yerleşim bölgeleri havadan savaş uçaklarıyla bombalanıyor, karadan tank, top ve askeri birliklerle yoğun saldırı altında tutuluyordu.

“Kürtleri temizleme” hareketinde istediği başarıyı elde edemeyen Saddam Hüseyin, kuzay orduları komutanlığına, kuzeni Hasan Ali Mecid’i atadı. Aynı zamanda Baas partisinin kuzey bürosu başkanı da olan Mecid’e, kuzeydeki tüm devlet birimlerini yönetme yetkisi de verdi ki bu yetki kendisinin yetkisiyle eş değerdeydi.

Savaşta çok fazla kimyasal silah kullandığından dolayı “Kimyasal Ali” olarak anılan Hasan Ali Mecit, yapılan atama sonrası ilk icraatı kimyasal silahlar kullanarak Kürtleri yok etme saldırısını başlattı. İlk olarak Balisan vadisi olarak bilinen yerde kullanılan kimyasal silahlarda kaç kişinin hayatını kaybettiği tam olarak bilinmiyor.

Irak tarihinin en kanlı operasyonu olarak bilinen “El Enfal” saldırısı, Kuzey Kürdistan’ın İran sınır bölgesinde, 76 bin kişinin yaşadığı Halepçe kasabasında, insanlık dışı yüzünü en açık biçimiyle gösterdi.

16 Mart 1988 de, El Enfal saldırısının en kanlısı, en çirkini, en insafsızı başlıyordu. Kürt illerinde yaşayanlar savaşa alışkın olduğundan, başlatılan top atışlarından korkmamış, sığınaklara inerek kendilerini güvenceye almışlardı. Ne yazık ki görünen, yaşanacak olandan çok farklıydı.

Mecid’in komutasındaki güçler, önce yoğun top atışları yaptı. Top atışının amacı hem verilebilecek en büyük zaiyatı vermek hem de kırılmadık cam bırakmamaktı. Sonrası yapılacak kimyasal silahların daha etkili olabilmesi için camlar kırılmalı, kimyasalın yayılması için önünde engel kalmamalıydı. Ayrıca, yapılan yoğun top atışları, halkın ve Kürt komutanların, kimyasal silah kullanılabileceği düşüncesini de yok ediyor, böylece önlem alınmasını da engelliyordu.

Yoğun top atışlarından sonra savaş uçaklarının bombardımanı başladı. İlk atılan bombalar, top atışları gibi, kırılmayan son camları kıracak ve yıkılmayan duvarları yıkacak ve halkı/sivilleri tümden savunmasız bırakacaktı ve öyle de oldu.

Hemen arkasından savaş uçakları asıl amaçlanan bombalamayı başlattı. Uçaklardan kimyasal bombardıman başlatıldı.

Hardal, Sarin ve VX olarak bilinen kimyasal gazlar kullanılıyordu. Kullanılan gazlar insanlar tarafından hemen anlaşılmasın diye, gazlara elma kokusu eklenmişti.

Savaş uçaklarının bombardımanı sonucu tüm Halepçe elma kokusuyla dolmuştu. Özellikle çocuklar, duydukları elma kokusu nedeniyle gazı hissetmemiş, çok kısa sürede de ölmüşlerdi. Sivillerin bir kısmı da, kasabadan dağlara giderken yakalanmıştı. Gazlar çok etkiliydi ve kısa zamanda öldürüyordu. Kimyasal bombardıman 17 Marta kadar sürdü. Halepçe’de hiç kimsenin sağ kalmaması isteniyordu. Elma kokusu ve ölüm birleşmiş, “Elma kokulu Ölüm” olmuştu.

Resmi rakamlara göre 5000 civarında olan ölü sayısı asla netleşemedi. Görgü tanıkları, ölümün çok daha fazla olduğunu söylediler. On binlerce yaralıdan da ölenler oldu. Yaşanan acı anlatılamazdı. Büyüktü, derindi, sarsıcıydı…

İki tanığın anlatımından Halepçe Katliamı;

Ümit Ali Reşit; Katliamın tanıklarından olan Ümit’in ilk yaşadığı katliam değildi, Halepçe. Ümit Ali Reşit,  Annesini 1974’te rejim güçlerinin yaptığı başka bir hava saldırısında kaybetti. Başka bir kimyasal saldırıdan hemen sonra ailesiyle birlikte sığınağa kaçmış. Hardal gazına maruz kaldıklarını anladıklarında artık çok geçmiş. Ümit saldırıda üvey annesi ve dört kardeşini kaybetmiş. Ağır yaralı halde İran’a götürülen Ümit, Şans eseri hayatta kaldığını anlatıyor. "İran sağlık ekipleri beni İran’a götürdü. Sağlık durumum çok kötüydü. Bana verdikleri serumu çıkarıp içtim ve kanama geçirdim. Bunun üzerine beni başka bir hastaneye sevk ettiler. Burada ölenler oluyordu. Ben de bayılmışım, öldü sanıp kefenlemişler. Mezarlığa götürülmeden hemen önce kendime geldim” sözleriyle anlatıyor, yaşadıklarını. Bir kampa yerleştirilen Ümit, 6 ay sonra babası tarafından bulunup, Halepçe’ye getirilmiş.

Katliamın diğer tanıklarından olup, kendi köyünde sığınak olmadığı için çocuklarıyla birlikte Halepçe’ye kaçan Süheyla Muhammet Sait; kimyasal saldırıya burada yakalanmış. 5 gün sığınakta kalan Sait, ailesiyle birlikte kaçmaya karar vermiş. Kaçarken yol boyunca saldırılara tanık olmuş. Kimyasal bombalar sığındıkları bir köyde onu ve ailesini bulmuş. Anında gözlerini kaybeden Sait, yaralıların ve ölülerin arasında iki gün boyunca yardım beklemiş, beklerken de 5 çocuğunu birer birer kaybetmiş.

Sait "Oradayken babam bir oğlumun öldüğünü söyledi. Bunu duyunca daha kötüleştim. Diğerleri ölmesin diye dua ettim. Büyük kızım sol tarafımda oturmuş, küçük kızım onun sırtındaydı. Şehadet getirdi ve 'Anne ben de ölüyorum' dedi ve son nefesini verdi. Bir şey yapacak gücüm kalmadı. Diğer kız da aynı orada öldü. 5 çocuğum orada öldü. O gün mahşer günüydü yalnız ben de şanssızdım, ölmedim” diye konuşuyordu.

Muhammet Sait, çocuklarının eşyaları hâlâ saklıyor. Kızlarının çantaları, erkek çocuklarının ölmeden bir gün önce aldıkları kalemler. Sait’in en değerli varlıkları.

Sait 26 yıldır siyah elbise giyiyor.

  • Bu haberi paylaşın:
UYARI: Konuyla ilgisi bulunmayan, hakaret içeren cümleler veya imalar, inançlara saldırı, şiddete teşvik ve tamamı büyük harfle yazılan yorumlar onaylanmamaktadır.
Yazarın Diğer Yazıları
223 gün önce
287 gün önce
292 gün önce
299 gün önce
627 gün önce
641 gün önce
759 gün önce
768 gün önce
790 gün önce
844 gün önce
1012 gün önce
1025 gün önce
1034 gün önce
1145 gün önce
1176 gün önce
1225 gün önce
1285 gün önce
1308 gün önce
1327 gün önce
1331 gün önce
1369 gün önce
1373 gün önce
1393 gün önce
1393 gün önce
1397 gün önce
1407 gün önce
1413 gün önce
1417 gün önce
1422 gün önce
1424 gün önce
1428 gün önce
1429 gün önce
1433 gün önce
1434 gün önce
1442 gün önce
1443 gün önce
1443 gün önce
1445 gün önce
1449 gün önce
1452 gün önce
1467 gün önce
1468 gün önce
1470 gün önce
1474 gün önce
1492 gün önce
1493 gün önce
1499 gün önce
1500 gün önce
1501 gün önce
1503 gün önce
1504 gün önce
1505 gün önce
1506 gün önce
1507 gün önce
1509 gün önce
1511 gün önce
1518 gün önce
1519 gün önce
1521 gün önce
1523 gün önce
1530 gün önce
1533 gün önce
1534 gün önce
1537 gün önce

bmV0aGFiZXJ5YXppbGltaS5jb20=