Lütfen bekleyin..

FATİH YOKUŞ

YERLEŞİM YERİ OLARAK DİYARBAKIR

12 Şubat 2018, 18:38 - Okunma: 1646

Diyarbakır ve çevresinde insanların ne zaman yaşadığı kesin olarak bilinmemekle beraber, günümüze kadar önemini kayıp etmeden, düzenli yerleşim yerinin İç kale olduğu bir gerçektir.
İç kale; o zamanın, yaşam, barınma, korunma ve jeopolitik şartlarına en uygun, doğal yapısıyla saldırılara karşı koruması kolay, su imkânı, zirai yapısı ile iskân edilmeye en uygun bir yerdi.
İç Kale, Diyarbakır’ın merkez çekirdeğini oluşturur. Şehir tarih içerisindeki değişim ve gelişimini burasını hep merkez almıştır. İç kalenin yerleşim alanı oluşmasında Karacadağın çok önemli bir yer vardır.
İlin batısında bulunan ve volkanik bir dağ olan Karacadağ; Günümüz, Şanlıurfa, Mardin ve Diyarbakır il sınırlarını bir birine bağlayan, 120 km. Çapı ve 8000 km alana sahip ve en yüksen tepesinin 1957 m olan bir platodur.
Petrografik ve jeokimyasal verilere göre; Karacadağ üç ana evrede, pek çok fazda üst Miyosen’de meydana gelmeye başlamış; yakın zamana kadar oluşumları devam etmiştir. Tümü bazaltik (oliven, bazalt, tefrit, bazenit, trakibazalt türleri) birleşiğidir.
Karacadağdan akan lavların bir kısmı Dicle nehrine kadar gelmiş, soğumuş ve kalkan balığı biçiminde bir şekil almıştır.
Amalaka kızlarından olan Melike Amida da, Hz. Yunus (as) iman ederek Müslüman olmuştur. Bunun üzerine Hz. Yunus(as)da şehri şimdiki İçkale’yi Karacadağ’dan gelen lavların soğumasıyla oluşan sert kara haline gelen Fis Kayası’nın üstünde, etrafını kalkan balığı biçiminde ki kaleyi inşa etmeye başlamıştır. (seyahatname)
Şehir merkezinin yani İç Kalenin milattan önce 2300 yılında, İran ve Irak’ı Akdeniz ve Karadeniz’e bağlayan yolların kavşağında kurulduğudur. (diy.ans.9 c. 465)
M.Ö. 3 binli yıllarda bölgenin hâkimi Asurlar olduğu ilk adının Asur metinlerinde “Amidi” olduğudur. (Diyar. Kül.tür. sitesi).
MÖ. 2000 yıllarda Hurilerin bölgede yaşadığıdır. (Grousset, 1947,14)
İç Kale, günümüze ulaşan kanıtlara ve konumuna bakılarak burasının son yıllara kadar, kentin “yönetim merkezi” olarak sürekli bir işlev gördüğüdür.
Osmanlı imparatorluğunun en parlak dönemi olan Kanuni Sultan Süleyman 16 burç ve iki yeni kapı eklemiş ve İç Kaleyi genişletmiştir.
İç Kale içinde önemli yerlerin başında Virantepe Höyüğüdür. Yapılan kazı çalışmalarında, 13 yüzyılın başlarında Artukoğullar dönemindeki Sarayının kalıntıları ve en önemli kısmı ise dört tarafı eyvanlarla açılan süslü bir havuzdur.
İçkale, Dicle nehrine hakim bir tepesinde olması, su kaynakları, elverişli iklimi, toprak yapısı, yolların kavşağında olması, Hevsel bahçeleri ile hep önem kazanmış ve önem kazanmaya devam edecektir.
Diyarbakır ilk düzenli yerleşim yeri olan İçkale olduğu ve burada bulunan höyüğün tarihsel olarak ne zaman yapıldığı konusunda arkeolojik bulgularda burasının Amida höyükü olarak isimlendiği yaklaşık olarak M.Ö. 3700-3500 yılları arsında kurulduğu tahmin edilmektedir.
Yapılan yüzeysel çalışmaları sonucun höyüğün M.Ö.4200 yılara kadar inmekte Asurlar döneminde olduğu tahmin edilmektedir. İlk kalenin de Huriler döneminde yapıldığı kabul edilmektedir. Daha sonra sırasıyla Romalılar, Bizanslılar ve en nihayet İslam dönemi ile Artuklular burayı merkez olarak kullanmışlardır.
Selam ve dua ile

 

  • Bu haberi paylaşın:
UYARI: Konuyla ilgisi bulunmayan, hakaret içeren cümleler veya imalar, inançlara saldırı, şiddete teşvik ve tamamı büyük harfle yazılan yorumlar onaylanmamaktadır.
Yazarın Diğer Yazıları
9 gün önce
16 gün önce
19 gün önce
24 gün önce
27 gün önce
33 gün önce
37 gün önce
41 gün önce
45 gün önce
51 gün önce
52 gün önce
56 gün önce
59 gün önce
69 gün önce
75 gün önce
84 gün önce
90 gün önce
98 gün önce
112 gün önce
120 gün önce
125 gün önce
126 gün önce
134 gün önce
150 gün önce
152 gün önce
154 gün önce
159 gün önce
162 gün önce
170 gün önce
180 gün önce
185 gün önce
191 gün önce
195 gün önce
197 gün önce
202 gün önce
205 gün önce
208 gün önce
211 gün önce
218 gün önce
219 gün önce
220 gün önce
222 gün önce
224 gün önce
226 gün önce
230 gün önce
232 gün önce
233 gün önce
234 gün önce
237 gün önce
238 gün önce
239 gün önce
240 gün önce
243 gün önce
244 gün önce
245 gün önce
246 gün önce
251 gün önce
257 gün önce
261 gün önce
266 gün önce
271 gün önce
279 gün önce
281 gün önce
286 gün önce
290 gün önce
292 gün önce
295 gün önce
302 gün önce
309 gün önce
313 gün önce
322 gün önce
323 gün önce
327 gün önce
328 gün önce
331 gün önce
337 gün önce
344 gün önce
346 gün önce
348 gün önce
351 gün önce
351 gün önce
356 gün önce
366 gün önce
369 gün önce
376 gün önce
385 gün önce
397 gün önce
414 gün önce
423 gün önce
440 gün önce
BELEDİYE ÇALIŞMALARINDAN MEMNUN MUSUNUZ?

sanalbasin.com üyesidir

bmV0aGFiZXJ5YXppbGltaS5jb20=