Lütfen bekleyin..

FATİH YOKUŞ

YERLEŞİM YERİ OLARAK DİYARBAKIR

12 Şubat 2018, 18:38 - Okunma: 1461

Diyarbakır ve çevresinde insanların ne zaman yaşadığı kesin olarak bilinmemekle beraber, günümüze kadar önemini kayıp etmeden, düzenli yerleşim yerinin İç kale olduğu bir gerçektir.
İç kale; o zamanın, yaşam, barınma, korunma ve jeopolitik şartlarına en uygun, doğal yapısıyla saldırılara karşı koruması kolay, su imkânı, zirai yapısı ile iskân edilmeye en uygun bir yerdi.
İç Kale, Diyarbakır’ın merkez çekirdeğini oluşturur. Şehir tarih içerisindeki değişim ve gelişimini burasını hep merkez almıştır. İç kalenin yerleşim alanı oluşmasında Karacadağın çok önemli bir yer vardır.
İlin batısında bulunan ve volkanik bir dağ olan Karacadağ; Günümüz, Şanlıurfa, Mardin ve Diyarbakır il sınırlarını bir birine bağlayan, 120 km. Çapı ve 8000 km alana sahip ve en yüksen tepesinin 1957 m olan bir platodur.
Petrografik ve jeokimyasal verilere göre; Karacadağ üç ana evrede, pek çok fazda üst Miyosen’de meydana gelmeye başlamış; yakın zamana kadar oluşumları devam etmiştir. Tümü bazaltik (oliven, bazalt, tefrit, bazenit, trakibazalt türleri) birleşiğidir.
Karacadağdan akan lavların bir kısmı Dicle nehrine kadar gelmiş, soğumuş ve kalkan balığı biçiminde bir şekil almıştır.
Amalaka kızlarından olan Melike Amida da, Hz. Yunus (as) iman ederek Müslüman olmuştur. Bunun üzerine Hz. Yunus(as)da şehri şimdiki İçkale’yi Karacadağ’dan gelen lavların soğumasıyla oluşan sert kara haline gelen Fis Kayası’nın üstünde, etrafını kalkan balığı biçiminde ki kaleyi inşa etmeye başlamıştır. (seyahatname)
Şehir merkezinin yani İç Kalenin milattan önce 2300 yılında, İran ve Irak’ı Akdeniz ve Karadeniz’e bağlayan yolların kavşağında kurulduğudur. (diy.ans.9 c. 465)
M.Ö. 3 binli yıllarda bölgenin hâkimi Asurlar olduğu ilk adının Asur metinlerinde “Amidi” olduğudur. (Diyar. Kül.tür. sitesi).
MÖ. 2000 yıllarda Hurilerin bölgede yaşadığıdır. (Grousset, 1947,14)
İç Kale, günümüze ulaşan kanıtlara ve konumuna bakılarak burasının son yıllara kadar, kentin “yönetim merkezi” olarak sürekli bir işlev gördüğüdür.
Osmanlı imparatorluğunun en parlak dönemi olan Kanuni Sultan Süleyman 16 burç ve iki yeni kapı eklemiş ve İç Kaleyi genişletmiştir.
İç Kale içinde önemli yerlerin başında Virantepe Höyüğüdür. Yapılan kazı çalışmalarında, 13 yüzyılın başlarında Artukoğullar dönemindeki Sarayının kalıntıları ve en önemli kısmı ise dört tarafı eyvanlarla açılan süslü bir havuzdur.
İçkale, Dicle nehrine hakim bir tepesinde olması, su kaynakları, elverişli iklimi, toprak yapısı, yolların kavşağında olması, Hevsel bahçeleri ile hep önem kazanmış ve önem kazanmaya devam edecektir.
Diyarbakır ilk düzenli yerleşim yeri olan İçkale olduğu ve burada bulunan höyüğün tarihsel olarak ne zaman yapıldığı konusunda arkeolojik bulgularda burasının Amida höyükü olarak isimlendiği yaklaşık olarak M.Ö. 3700-3500 yılları arsında kurulduğu tahmin edilmektedir.
Yapılan yüzeysel çalışmaları sonucun höyüğün M.Ö.4200 yılara kadar inmekte Asurlar döneminde olduğu tahmin edilmektedir. İlk kalenin de Huriler döneminde yapıldığı kabul edilmektedir. Daha sonra sırasıyla Romalılar, Bizanslılar ve en nihayet İslam dönemi ile Artuklular burayı merkez olarak kullanmışlardır.
Selam ve dua ile

 

  • Bu haberi paylaşın:
UYARI: Konuyla ilgisi bulunmayan, hakaret içeren cümleler veya imalar, inançlara saldırı, şiddete teşvik ve tamamı büyük harfle yazılan yorumlar onaylanmamaktadır.
Yazarın Diğer Yazıları
8 gün önce
14 gün önce
23 gün önce
29 gün önce
37 gün önce
51 gün önce
73 gün önce
89 gün önce
91 gün önce
98 gün önce
101 gün önce
109 gün önce
119 gün önce
124 gün önce
130 gün önce
134 gün önce
136 gün önce
141 gün önce
144 gün önce
147 gün önce
150 gün önce
157 gün önce
158 gün önce
159 gün önce
161 gün önce
163 gün önce
165 gün önce
169 gün önce
171 gün önce
172 gün önce
173 gün önce
176 gün önce
177 gün önce
178 gün önce
179 gün önce
182 gün önce
183 gün önce
184 gün önce
185 gün önce
190 gün önce
196 gün önce
200 gün önce
205 gün önce
210 gün önce
218 gün önce
220 gün önce
225 gün önce
229 gün önce
231 gün önce
234 gün önce
241 gün önce
248 gün önce
252 gün önce
261 gün önce
262 gün önce
266 gün önce
267 gün önce
270 gün önce
276 gün önce
283 gün önce
285 gün önce
287 gün önce
290 gün önce
291 gün önce
295 gün önce
305 gün önce
308 gün önce
315 gün önce
324 gün önce
336 gün önce
353 gün önce
362 gün önce
379 gün önce
BELEDİYE ÇALIŞMALARINDAN MEMNUN MUSUNUZ?

sanalbasin.com üyesidir

bmV0aGFiZXJ5YXppbGltaS5jb20=