sex izlebodrum escortalanya escort bayan
sex izle
bodrum escortalanya escortescort antalya
Lütfen bekleyin..

FATİH YOKUŞ

SERE SALE KÜRTLERİN YILBAŞI KUTLAMALARI

18 Ocak 2021, 12:26 - Okunma: 1366

Takvimler Ocak ay'ınin13'ünü 14'düne bağlayan geceyi gösterdiğinde Rumi takvime göre yeni yılın başlangıcı olup Kürt'ler tarafından "Sersal" yani yeni yıl olarak kutlanırdı.
Çok eski gelenek olan "Seré salé" kutlaması, Sümerlere ve de Babillere kadar geçmişi olduğu iddia edilse de doğrulama imkânım yoktur.
Benim yaşım (62) itibariyle yaşadıklarım, dedemden ve de yaşlılardan duyduğum ve hatırladığım kadarıyla "Seré Salé" kutlamalarının çok eski olduğu gerçeğidir.
Noel baba ve Hıristiyan yılbaşı kutlamalarına alternatif olmadığı gibi onlara benzer ortak hiç bir yönü de yoktur.
Günümüz erkek kadın karışımı, davul zurnalı eğlenceden öteye eğitici yönü daha önde idi.
İhtiyarların dualılarının makbuliyetini, çocukların masumiyeti ile birleştirilir, sadaka verilerek taçlandırılır ve paylaşma kültürü ile eğitilirdi.
Bu kısanın kısası bilgisinden sonra, gördüğüm ve de duyduğum Seré salé kutlamaları nasıl yapılırdı onu anlatayım.
Ocak ayının 13'ünü14'düne bağlayan gecede bekar erkeklerden ve çocuklardan oluşan guruplar, hazırlıklarını yapar, içlerinden Dede diğeri Nene olacak iki kişi seçilir, gerekli kostümler giydirilirdi. 
Gürültü çıkarmak için teneke, tenekeye vurmak ve de köpeklerden korunmak için uygun sopalar alınırdı.
Gece yarısı olduğunda, kalu pir (dede, nene) önde tenekelere vurarak ev ziyaretlerine çakılırdı.
Tüm evler tanınır, hangi eve nasıl dua edileceği bilinirdi.
Bu guruplar, köylerde veya mahallelerde ellerindeki tenekelere vurarak gürültü eder evlerin kapılarını çalar, maniler söyler, onlara dua eder ve seré sallarını (yeni yıllarını) kutularlardı.
Bunları görenler de "Kali sersalé hat" veya "Kösé sersalé hat" diye bir birlerine haber verirlerdi. 
Hangi eve geldiklerinde kapı açıldığında ekip susar dede olan kişi o evin beklentisine göre dua ederdi.
Diyelim o evin bekarı var mani şöyle olurdu:
***
Seré salé Bıné salé = Yılın başı yılın sonu.
Xeda bukki bide wı malı=Allah bu eve gelin versin.
Kebanya malı kebanya malı (Kebani: sözü geçerli ve evde tasarruf etme yetkisine sahip bayana denilir) 
Dest bavi bıné kulliné =Evde bulunan yiyeceklere saklandığı yere el at
Para qırdik vir dıbiné=Bize düsen payımızı ver.
***
Manisi ile o eve gelin gelmesi için dua edilir. 
Gurup üyeleri bu maniye (duaya) hep bir ağızda amin derlerdi.
Evde çocuk hasreti veya beklentisi varsa ayni mani tekrar edilir sadece dua kısmında "Xeda zarokki bıde vé malı (Allah bu eve çocuk versin)" derlerde.
Ekonomik sıkıntı varsa; "Xeda bereketaxu téke vé malé (Allah bu eve bereket koysun)" derlerdi.
Yöresel olarak bazı farklılıklar olsada genelde bu dörtlükler söylenirdi.
Kebani cimrilik etse veya bir şey vermemek için (sırf eğlence olsun diye) dirense dede;
***
Sere sale bıné salé
Xeda kurikki bıde vé malı (bu kıta duruma göre değişirdi)
Tıştki tıké turi kalı =Dedenin heybesine bir şey koyun
Kal güneye naçe malı. =Dedeye yazıktır eve gitmiyor.
Mani tekrar edilir ve bir şeyler almak için ısrarcı olunurdu.
Kabanı vermemekten ısrar edilirse bu defa:
Sere salé bıné sali= Yılın bası ve yılın sonu
Kal xeyidye daye pali=dede küsmüş tepeye gitmiş
Tıştek tikne turki kalın = Dedenin heybesine bir şeyler koyun
Kal hırs béye naçe malı.= Dede sinirlenmiş eve gitmiş.
Söylemeye başlar, heybeye bir şey konulmazsa dedenin askerleri olan gruptaki gençler ve çocuklar dedenin talimatıyla ellerindeki değneklerle ev haklinin ayaklarına hafiften vurarak (eğlencenin bir parçasıdır)bir şeyler almak için zor kullanırlardı.
Kebani de; bulgur, yağ, şeker, pestil... ev halkının durumuna göre bunlara hediyeler verirlerdi.
Toplanan hediyeler; önceden karşılaştırılan eve götürülür, hazır yiyecekler pay edilir orada yenilirdi. Bir kısmı yemek yapılır beraber yenilir, bir kısmıyla da köye gelen çerçi (eskiden seyar satıcılardı) den bir şeyler alınır ve paylaştırılırdı.
Çok güzel bir anane ve gelenekti.
Selam ve dua ile.

 

  • Bu haberi paylaşın:
UYARI: Konuyla ilgisi bulunmayan, hakaret içeren cümleler veya imalar, inançlara saldırı, şiddete teşvik ve tamamı büyük harfle yazılan yorumlar onaylanmamaktadır.
Yazarın Diğer Yazıları
4 saat önce
7 gün önce
11 gün önce
13 gün önce
16 gün önce
27 gün önce
47 gün önce
52 gün önce
60 gün önce
69 gün önce
75 gün önce
80 gün önce
93 gün önce
110 gün önce
116 gün önce
125 gün önce
142 gün önce
150 gün önce
158 gün önce
163 gün önce
166 gün önce
177 gün önce
210 gün önce
188 gün önce
209 gün önce
214 gün önce
228 gün önce
234 gün önce
238 gün önce
241 gün önce
254 gün önce
257 gün önce
262 gün önce
292 gün önce
297 gün önce
299 gün önce
304 gün önce
312 gün önce
339 gün önce
342 gün önce
362 gün önce
367 gün önce
370 gün önce
373 gün önce
378 gün önce
382 gün önce
384 gün önce
387 gün önce
396 gün önce
399 gün önce
402 gün önce
408 gün önce
412 gün önce
415 gün önce
431 gün önce
439 gün önce
445 gün önce
460 gün önce
465 gün önce
473 gün önce
500 gün önce
520 gün önce
527 gün önce
530 gün önce
534 gün önce
537 gün önce
551 gün önce
559 gün önce
569 gün önce
580 gün önce
581 gün önce
587 gün önce
591 gün önce
598 gün önce
618 gün önce
637 gün önce
642 gün önce
646 gün önce
649 gün önce
650 gün önce
651 gün önce
656 gün önce
657 gün önce
658 gün önce
660 gün önce
663 gün önce
664 gün önce
665 gün önce
674 gün önce
676 gün önce
681 gün önce
686 gün önce
689 gün önce
696 gün önce
723 gün önce
725 gün önce
734 gün önce
747 gün önce
752 gün önce
753 gün önce
761 gün önce
766 gün önce
769 gün önce
774 gün önce
776 gün önce
779 gün önce
783 gün önce
790 gün önce
793 gün önce
794 gün önce
798 gün önce
801 gün önce
803 gün önce
807 gün önce
811 gün önce
815 gün önce
819 gün önce
821 gün önce
825 gün önce
826 gün önce
830 gün önce
833 gün önce
839 gün önce
843 gün önce
849 gün önce
858 gün önce
864 gün önce
872 gün önce
886 gün önce
894 gün önce
899 gün önce
900 gün önce
908 gün önce
924 gün önce
926 gün önce
928 gün önce
933 gün önce
936 gün önce
944 gün önce
954 gün önce
959 gün önce
965 gün önce
969 gün önce
971 gün önce
976 gün önce
979 gün önce
982 gün önce
985 gün önce
992 gün önce
993 gün önce
994 gün önce
996 gün önce
998 gün önce
1000 gün önce
1004 gün önce
1006 gün önce
1007 gün önce
1008 gün önce
1011 gün önce
1012 gün önce
1013 gün önce
1014 gün önce
1017 gün önce
1018 gün önce
1019 gün önce
1020 gün önce
1025 gün önce
1031 gün önce
1035 gün önce
1040 gün önce
1045 gün önce
1053 gün önce
1055 gün önce
1060 gün önce
1064 gün önce
1066 gün önce
1069 gün önce
1076 gün önce
1083 gün önce
1087 gün önce
1094 gün önce
1096 gün önce
1097 gün önce
1101 gün önce
1102 gün önce
1105 gün önce
1111 gün önce
1118 gün önce
1120 gün önce
1122 gün önce
1125 gün önce
1126 gün önce
1127 gün önce
1130 gün önce
1140 gün önce
1143 gün önce
1150 gün önce
1159 gün önce
1171 gün önce
1188 gün önce
1197 gün önce
1214 gün önce

bmV0aGFiZXJ5YXppbGltaS5jb20=