Devlet Su İşleri (DSİ) 10. Bölge Müdürlüğü ile Şırnak ve Batman Valilikleri tarafından Ilısu Barajı için ilk kez yapılan ‘maksimum seviyeyi aşabilir’ uyarısı, kamuoyunda dikkatle karşılandı. Batman Çevre Platformu Dönem Sözcüsü Hasan Argunağa tarafından yapılan açıklamada, uyarının sıradan olmadığı vurgulanarak, büyük barajların yüksek risk potansiyeli taşıdığı ifade edildi.
BARAJLAR ZİNCİR HALİNDE RİSK OLUŞTURUYOR
Açıklamada, Ilısu Barajı’nın tek başına değerlendirilmemesi gerektiği belirtilerek, yukarı havzada yer alan Dicle Barajı, Kralkızı Barajı, Eğil Barajı, Devegeçidi Barajı, Batman Barajı ve Garzan Barajı ile birlikte bir sistem oluşturduğu kaydedildi. Bu sistemde yaşanabilecek herhangi bir olağanüstü durumun zincirleme etki yaratabileceğine dikkat çekilen açıklamada, özellikle yukarı havzada oluşabilecek yapısal hasar veya kontrolsüz su boşaltımının aşağı havzayı doğrudan etkileyeceği belirtildi.
DÜŞÜK İHTİMAL, YÜKSEK ETKİ: EN TEHLİKELİ SENARYO
Platform tarafından yapılan değerlendirmede, yetkililerin bu tür riskleri genellikle ‘düşük ihtimal’ olarak nitelendirdiği, ancak bu yaklaşımın eksik olduğu vurgulandı. Açıklamada, düşük ihtimalli ancak yüksek etkili risklerin en tehlikeli senaryolar arasında yer aldığı ifade edilerek, bu durumların yalnızca mühendislik hesaplarıyla değil ihtiyatlılık ilkesiyle ele alınması gerektiği kaydedildi. İklim değişikliğinin etkilerine de değinilen açıklamada, aşırı yağışlar ve ani kar erimeleriyle birlikte mevcut hesaplamaların yetersiz kalabileceği ve barajlar arasında zincirleme risklerin artabileceği belirtildi.
KAMUOYU ŞEFFAF BİLGİLENDİRİLMELİ
Açıklamada, Türkiye genelinde birçok baraj için ‘maksimum seviyeye ulaşma’ ve ‘kontrollü su bırakma’ uyarılarının yapıldığı, ancak Ilısu Barajı için ilk kez ‘maksimum seviyeyi aşabilir’ ifadesinin kullanıldığına dikkat çekildi. Bu durumun doğrudan bir taşkın uyarısı olarak değerlendirilmediği belirtilirken, risk yönetimi kapsamında alınan tedbirlerin kamuoyuyla paylaşılması gerektiği vurgulandı.