Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yüksel Ürün, AA muhabirine, ABD'de kişiye özel kanser aşısının 9 böbrek kanseri hastasında tam iyileşme sağladığı deneysel çalışmayı değerlendirdi.
Söz konusu çalışmanın kıdemli araştırmacısı Harvard-Dana-Farber Kanser Enstitüsünden Prof.Dr. Toni Choueiri'nin de eski öğrencisi olduğunu ifade eden Prof. Dr. Ürün, dünyanın en prestijli bilim dergilerinden biri olan Nature'de yayımlanan çalışmayı, kanser tedavisinde yeni bir çağın başlangıcı olarak nitelendirdi.
Prof. Dr. Ürün, çalışmanın evre 3 ve evre 4 böbrek kanseri hastalarında, ameliyat sonrası kişiye özel bir kanser aşısının etkisini araştırdığını belirterek, standart tedavi sonrası bu evredeki hastalarda kanserin tekrarlama riskinin çok yüksek olduğuna dikkati çekti.
Hastalara kendi tümörlerinden geliştirilen özel bir aşı uygulanıyor
Bu nedenle, vücudun bağışıklık sistemini tümöre karşı daha güçlü bir şekilde harekete geçiren bir strateji geliştirmenin kritik öneme sahip olduğunu vurgulayan Ürün, "Kişiye özel aşılar, hastanın kendi tümöründen alınan mutasyonları hedef alıyor. Neoantijenler dediğimiz bu moleküller, sadece kanser hücrelerinde bulunduğu için bağışıklık sistemi normal hücrelere zarar vermeden doğrudan tümör hücrelerine saldırabiliyor." dedi.
Ürün, çalışmada nasıl bir yöntemin kullanıldığına ilişkin de, "Bu Faz 1 klinik çalışmada ameliyat sonrası 9 hasta, kişiye özel aşıyla tedavi edildi. 5 hasta ek olarak 'ipilimumab' adlı bağışıklık düzenleyici ilaç aldı. Aşı, önce vücudu tümöre karşı eğiten bir dizi dozla başlatıldı, ardından bağışıklık sisteminin hafızasını güçlendirmek için iki ek doz (booster) verildi. Buradaki yenilik, hastalara tamamen kendi tümörlerinden geliştirilen özel bir aşının verilmesi." bilgisini paylaştı.
"Aşı oldukça güvenli görünüyor"
Prof. Dr. Yüksel Ürün, yaklaşık 3 yıllık takip süresinde hiçbir hastada kanserin tekrarlamamasına ilişin de, "T-hücrelerinin (bağışıklık hücreleri) sayısı 166 kat arttı ve bu hücreler 3 yıl boyunca aktif kaldı. 7 hastada, bağışıklık sistemi kanser hücrelerini doğrudan tanıyıp saldırdı. Aşı, böbrek kanserine neden olan önemli gen mutasyonlarını hedef aldı. Bu, kişiye özel aşıların böbrek kanserinde de güçlü bir bağışıklık yanıtı oluşturabileceğini gösteriyor." değerlendirmesinde bulundu.
Ürün, aşının oldukça güvenli göründüğünü, en sık görülen yan etkilerin ise aşı bölgesinde hafif kızarıklık ve şişlik, hafif grip benzeri belirtiler olduğunu, ciddi yan etkilerin ise bildirilmediğini, bu durumun da bağışıklık sistemini tetikleyen güçlü bir aşı için çok olumlu bir güvenlik profili olduğunu söyledi.
"Standart bir tedaviye dönüşebilir"
Kişiye özel aşıların melanom gibi çok mutasyon içeren kanserlerde başarılı olduğuna işaret eden Ürün, "Böbrek kanseri daha az mutasyona sahip olduğu için bu yöntemin işe yarayıp yaramayacağı belirsizdi. Bu çalışma, düşük mutasyonlu kanserlerde de kişiye özel aşıların etkili olabileceğini kanıtlayan önemli bir adım." açıklamasını yaptı.
Aşının ne zaman yaygınlaşabileceği konusunda ise Prof. Dr. Ürün, "Şu anda uluslararası, çok merkezli bir Faz 2 klinik çalışma yürütülüyor. Dolayısıyla bu çalışmaların sonuçlarını beklemek gerekiyor. Eğer bu yeni çalışma da olumlu sonuçlanırsa, bu aşı böbrek kanseri hastaları için standart bir tedaviye dönüşebilir." diye konuştu.
"Bu yöntem kanser tedavisinde devrim yaratabilir"
Prof. Dr. Yüksel Ürün, kişiye özel kanser aşısına yönelik çalışmanın kanser tedavisinde yeni bir çağın da başlangıcı olabileceğini ifade ederek, bu sayede daha etkili, hastaya özel ve daha az yan etkili bir tedavi sunulabileceğini, bağışıklık sisteminin, kanseri tamamen yok edecek şekilde programlanabileceğini ve gelecekte diğer düşük mutasyonlu kanser türlerinde de kişiye özel aşıların uygulanabileceği görüşünü paylaştı. Ürün, şunları kaydetti:
"Kişiye özel kanser aşıları geleceğin tedavisi olabilir. Böbrek kanseri gibi ameliyat sonrası tekrarlama riski yüksek kanserlerde kişiye özel kanser aşıları, hastalığın geri dönmesini engelleyebilir. Bu çalışma henüz küçük bir hasta grubunda test edildi ancak sonuçlar son derece umut verici. Daha büyük çalışmalar tamamlandığında, bu yöntem kanser tedavisinde devrim yaratabilir."