Türkiye'de ikinci el alışveriş dinamikleri ve toplumun sürdürülebilirlik algısını ortaya koyan araştırmanın sonuçları İstanbul'da düzenlenen basın toplantısında paylaşıldı. Ülke genelinde 28 ilde 2 bin 700 kişiyle yapılan araştırma, Türkiye'de neredeyse her iki kişiden birinin, bir yıl içinde ikinci el ürün almış veya satmış olduğunu ortaya koydu.
Kıyafetten mobilyaya, cep telefonundan beyaz eşyaya uzanan geniş bir alanda alışveriş yapanların oranı yüzde 45'e ulaşıyor. Veriler, ikinci elin artık yalnızca ekonomik bir seçenek değil, çevresel ve toplumsal bir tercih olarak görüldüğünü de gösteriyor.
İkinci el alışveriş tek seferlik bir deneyim olmaktan çıkıp düzenli tekrarlanan alışkanlığa dönüşüyor. Her dört tüketiciden biri ayda bir ya da daha sık ikinci el ürün satın alıyor.
Araştırmada bu grup "Gerçek sürdürülebilirlik taşıyıcısı" olarak tanımlanıyor. Düzenli ikinci el alışveriş yapanların profili de araştırmada net biçimde ortaya konuyor. Ortalama yaş 35 olarak göze çarpıyor. Dijital platformları aktif kullanan, eğitim düzeyi üniversite olan bu kitle, büyükşehirlerde yoğunlaşıyor ve ikinci el pazarındaki dönüşüme liderlik ediyor.
Türkiye'de ikinci el alışverişe yönelik eski çekinceler hızla zayıflıyor. Araştırmada öne çıkan bulgular, sosyal algıdaki değişimin oldukça belirgin olduğunu gösteriyor.
"İkinci el düşük statü göstergesidir" diyenlerin oranı yüzde 10'da kalırken, buna karşılık ikinci el ürün kullananlara yönelik "tasarruflu", "çevreye duyarlı" ve "tarz sahibi" gibi olumlu ifadeler daha çok dile getiriliyor.
Toplumdaki dönüşüm, ikinci el alışverişin artık geniş kesimler tarafından kabul gören bir davranış haline geldiğini ortaya koyuyor. Statüye dayalı eski bariyerler yerini bilinçli tüketim ve sürdürülebilirlik anlayışına bırakıyor.
- Büyükşehirlerde yaşayan kesim ikinci el alışverişte daha aktif
Araştırma, özellikle genç, eğitimli ve büyükşehirlerde yaşayan kesimin ikinci el alışverişte daha aktif olduğunu gösteriyor.
Söz konusu grup, israfı azaltmayı, çevresel etkileri düşürmeyi ve sürdürülebilir yaşamı günlük pratiklerinin bir parçası haline getirmiş durumda.
Rapora göre, Türkiye'de sürdürülebilirlik kavramına aşinalık yüzde 61'e, karbon ayak izi farkındalığı ise yüzde 40'a ulaştı. Bu bilincin yaygınlaşması ikinci el alışverişe de doğrudan yansıyor.