Kurtulmuş, aralarında "Terörsüz Türkiye" hedefi doğrultusunda TBMM'de kurulan "Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu" üyesi milletvekillerinin de yer aldığı TBMM heyetiyle geldiği Diyarbakır'da bir otelde düzenlenen toplantıda sivil toplum kuruluşlarının temsilcileriyle buluştu.
Medeniyetlerin beşiği, kadim şehir Diyarbakır'da bulunmaktan memnuniyet duyduğunu ifade eden Kurtulmuş, kentteki çalışmaların verimli sonuçlar oluşmasına katkı sunmasını ve sürece de olumlu yansımasını ümit ve temenni ettiklerini söyledi.
Kurtulmuş, Diyarbakır'da çok kısa da olsa sokaklarda dolaştıklarında insanların gözünün içine baktıklarında fevkalade ciddi bir umut ve sevinç gördüklerini kaydetti.
Milletin devam etmekte olan bu süreci sahiplendiğini dile getiren Kurtulmuş, "Ümit ederiz ki en kısa zamanda hiçbir şekilde silahların konuşmadığı, sadece insanlar arasında esenliğin, barışın, kardeşliğin konuşulduğu, gelişmenin, kalkınmanın, ilerlemenin, gelecek nesillere daha iyi bir Türkiye, daha iyi bir Diyarbakır bırakmanın konuşulduğu bir döneme girmiş oluruz." diye konuştu.
- "Ortak bir kadere doğru hareket etmeyi ortaya koymak zorundayız"
Kurtulmuş, belki de insanlık tarihinin en önemli kırılma noktalarından birisinden geçildiğine işaret ederek, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Olaylar tahmin ettiğimizden çok daha hızlı ve çok daha değişken bir şekilde seyrediyor ve ne yazık ki dünyanın bütün büyük güçlerinin mücadele alanı tarih boyunca olduğu gibi yine bizim de içinde bulunduğumuz bu coğrafyada gerçekleşiyor. Tarihçilerin bir 'hilal' olarak tanımladığı Balkanlar'dan, Akdeniz'den, Orta Doğu'dan Afrika'nın içlerine kadar giden, ülke olarak tam da merkezinde yer aldığımız bu coğrafyada hemen her gün bambaşka bir olay oluyor. Her gün başka bir denklem ortaya çıkıyor ve bu çerçevede maalesef filmi şöyle geriye doğru sardığınızda hiç de bölge halklarının lehine olan gelişmeler görmüyoruz. Dolayısıyla bunun uyarıcı bir alarm olmasını hepimizin görmesi gerekiyor. Bir asır evvel Sykes-Picot ile sınırların çizildiği ve emperyalist bir paylaşımın yapıldığının üzerinden bir asır geçti. İkinci Sykes-Picot ile yeniden bu coğrafya kendi iç çatışmalarıyla, iç kavgalarıyla, bölünmeleriyle uzun yıllar harcasın ve heba etsin isteniyor. Dolayısıyla bizim yapmamız gereken de tam bunun zıddıdır. Bugün siyonist emperyalizmin açıkça ortaya koyduğunu aslında dün de emperyalist güçler ortaya koymuşlardır. Yani onlar bölünmeyi, parçalanmayı, dağılmayı söylüyorlarsa biz de bütünleşmeyi, birleşmeyi, beraber olmayı, birlikte ortak bir kadere doğru hareket etmeyi ortaya koymak zorundayız. Komisyonumuzu harekete geçiren en önemli nedenlerden birisi budur. Bu gerçeğin Türkiye'nin çok farklı toplum kesimleri tarafından anlaşılmış olmasıdır."
"Birlikte, ortak bir gelecek inşa etme iradesinden başka bir çıkış yolumuz yoktur. Türkiye'nin yaklaşık 50 yılına mal olmuş olan bu silahlı çatışma, terör dönemi on binlerce insanın hayattan koparılmasına, alternatif maliyetlerle bugün en az 2 trilyon dolara mal olmuştur. Böyle büyük bir maliyeti Kürt de ödedi, Türk de ödedi, Sünni de ödedi, Alevi de ödedi. Türkiye'nin 86 milyon yurttaşın tamamı ödedi. Bu maliyeti öderken de gelecek nesillerin payından alınan bir takım hususlarla ödedi." diyen Kurtulmuş, bunun tersine çevrilip birliğin, beraberliğin, bütünlüğün ortaya konulması gerektiğini aktardı.
Kurtulmuş, emperyalistlerin projelerini kurduklarını, bunları gördüklerini dile getirerek, "Onlarda akıl varsa bizde de akıl var. Bizim onlardan daha güçlü bir aklı ortaya koymamız lazım. O aklın yolu da tarihi kodlarımızdan geçiyor. Bu toprakların yetiştirdiği büyük fikir adamları ve büyük sultanların bize öğrettiği mirastan geçiyor. Alparslan'ın, Kılıçarslan'ın, Selahaddin-i Kürdi'nin o ortaya koymuş olduğu yönetim tarzından geçiyor ve bu toprakların mayasını oluşturan fikir adamlarının, düşünce insanlarının yolundan geçiyor. Dolayısıyla birlik ve beraberlik içinde olabilmemiz için hem tarihi müktesebatımız fevkalade güçlüdür hem de bugünün gerekleri bizi bir arada bulunmaya mecbur kılmaktadır. Bunu inşallah gönüllü bir şekilde birlikteliğe, kardeşliğe çevirecek bu projeyi ortaya koyacağız. Bunun için bu süreç başlatıldı. Meclisimizde 5 Ağustos'tan bu yana 15 farklı oturum düzenledik. Toplumun farklı kesimlerinden insanlar dinlendi. Bu dinlenenlerin arasında sivil toplum kuruluşları, kanaat önderleri oldu. 16 sivil toplum kuruluşumuzun temsilcisi de Diyarbakır'dan katılan, yani Diyarbakır merkezli kuruluşlarımız vasıtasıyla dinlediğimiz arkadaşlarımız oldu." diye konuştu.
- "Daha dikkatli ve titiz olmamız gereken bir sürece girdiğimizi ifade etmek istiyorum"
Kurtulmuş, herkesin bulunduğu yerden, kendi anlayışı çerçevesinde bir şey söylediğini anlatarak, herkesin de saygı ile dinlenildiğini belirtti.
"'Artık barış olmasın, savaşlar durmasın, bu terör bitmesin, Türkiye bu mücadeleyle, bu terörle yıllarını heba etsin' diye kimseden bir teklif gelmedi. Herkes terörün bitmesini, silahların susmasını, kardeşliğin hakim olmasını isteyen temennilerde bulundular. Bir kısmı açık tekliflerde bulundular. Bunların hepsi de Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin şu anda kayıtları altında, büyük bir müktesebat oluştu." ifadelerini kullanan Kurtulmuş, dünyada devletlerle örgütler arasında çatışmanın bitirildiği çözüm süreçlerine ortalama 6-7 yılda, bazılarının ise daha uzun bir sürede gelindiğini kaydetti.
Kurtulmuş, şöyle konuştu:
"Türkiye inanın ki bir yılı aşmadan oraya gelmiş oldu ve çok şükür parlamentoda bu konuyla ilgili bir komisyonun oluşması, bu komisyonun da partilerden biri hariç hepsinin ortak iradesiyle oluşması fevkalade değerlidir. Şimdi geldiğimiz noktada Daha dikkatli, daha titiz olmamız gereken bir sürece girdiğimizi açıklıkla ifade etmek istiyorum. Bu süreci 'olsun' diye isteyenler gibi 'olmasın' diye de kenarda, köşede bekleyenler var. Onun için dikkatli olacağız. Herkes kullandığı dile dikkat etmek zorundadır. Karşımızdakini gelinen bu noktada incitmemek, yanlış, hatalı bir şey söylememek için herkes diline dikkat etmelidir. Türkiye 86 milyonun hepsini kapsayan bir büyük çatının adıdır. Dolayısıyla sözümüzü sadece kendi siyasal alanımıza değil, Türkiye'nin bütününe söyleyeceğiz. Bu süreç zor bir süreçtir. Bu sürecin başarılı olabilmesi için altın anahtar, altın oran diye bir şey varsa o da Kürt'ün hukukunu, onurunu, Türk'ün de gururunu koruyabilmektir. Bu dengeyi sağlayabildiğimiz takdirde, yani bu memlekette Kürt diyecek ki 'Evet benim hakkım, hukukum, onurum korunuyor, insan olmaktan gelen haklarım ortaya konuluyor."
- "Kardeşliği husumetin yerine koymak durumundayız"
Esenlik için kardeşlik hukukunun sağlam bir şekilde ortaya konulması, bunun için de güçlü demokratik mekanizmaların kurulmasının şart olduğuna işaret eden Kurtulmuş, Türkiye'nin demokraside çoğu ülke ile kıyaslanmayacak ölçüde bir olgunluğa sahip olduğunu vurguladı.
Kurtulmuş, "Bu millet milli iradenin ortadan kaldırıldığı her ortamda mücadelesini vermiş, darbelerin sonuçlarını bile kendi bireyleriyle düzeltmiştir. Böylesine önemli bir demokrasi birikimine sahibiz. Eğer bugün bölgemizdeki birçok ülkede temsiliyet, demokratik katılım olsaydı, insanların fikirlerini ifade edebileceği özgürlük alanları sağlam bir şekilde kurulmuş olsaydı en yakın komşularımız başta olmak üzere Suriye, Irak, Libya gibi ülkelerde yaşanmış olan bu kadar büyük bölünmeler, büyük hadiseler yaşanmaz, onlarca yıl kaybolmazdı dolayısıyla kardeşlik hukukunun mutlaka güçlü bir demokrasi ile beslenmesi, ortak bir gönül bağıyla ve mutabakatla pekiştirilmesi şarttır." dedi.
Hep beraber bu alanlara yoğunlaşacaklarını dile getiren Kurtulmuş, üzerlerindeki bu önemli sorumluluğu yerine getireceklerini kaydetti.
Geçmişin acıları üzerinden yeni tartışma alanları oluşturulmaması gerektiğini vurgulayan Kurtulmuş, "Ateş düştüğü yeri yakar. Burada analar, şehit analarını dinledik. Acılı anaları dinledik Ankara'da. Hiçbir ananın acısını bir başkasının yeterince hissetmesi, hiçbir babanın hissetmesi mümkün değildir belki ama şunu yapabiliriz acıları yarıştırmak yerine başkalarının acısını anlayabilmek, onun için empati yapabilmek ve o acıyı yüreğimizde hissederek gerektiğinde o acının yükü ile ağlayabilmek durumundayız." diye konuştu.
Kurtulmuş, bir daha acıların yaşanmaması için geleceğe baktıklarını dile getirdi.
"İçimizde farklı siyasi partilere, farklı görüşlere karşı bir rekabet duygusu olabilir, bunu anlarım ama hiçbir rekabet ülkemizin yurttaşları arasında bir husumet duygusunu körüklememelidir. Onun için bu anlamda kardeşliği husumetin yerine koymak durumundayız." diyen Kurtulmuş, sürecin bir pazarlık meselesi olmadığını kaydetti.
Kurtulmuş, şöyle konuştu:
"Bu, bir al ver meselesi değildir. Herhangi bir şekilde iki farklı ülke arasında ya da iki farklı ülkenin insanları arasında bir alışveriş, bir pazarlık meselesi de değil tam tersine bir pazarlıkla tabir edilemeyecek kadar önemli bir mesele. Bu sürecin ana fikrini oluşturan şey ortaklaşmadır. Yani siyasi ve fikri olarak Türkiye'de tam manasıyla hukukun, adaletin ve barışın sağlanabilmesi için ortak bir noktaya gelmektir. Bir başka meselemiz ise ideolojik saplantılar değil ortak geleceği nasıl inşa edeceğiz bilinci üzerinden konuşmak ve hareket etmektir. İdeolojik saplantılarla, ideolojik saplantıların labirentlerinde dolaşarak bir yol alınamayacağını 50 senedir gördük. İdeolojik saplantıların labirentlerinde dolaştığınız zaman orasının bir çıkmaz olduğunu tecrübe ile hep birlikte denedik dolayısıyla onları bir tarafa bırakarak ortak bir geleceği nasıl inşa edebiliriz, böylesine muhteşem bir Diyarbakır'ı sözgelimi daha güçlü Orta Doğu'nun merkez şehirlerinden biri haline nasıl getirebiliriz? Bir başka önemli mesele ise tek tipleştirmeyi değil farklılıkları zenginlik vesilesi olarak görmek ve bunu içselleştirmek durumundayız."
Komisyon çalışmalarının belli bir noktaya geldiğini belirten Kurtulmuş, "Her bir siyasi parti kendi çevresinde bu sürecin Türkiye'ye getireceklerini, bu sürecin niçin Türkiye'nin devamı, bekası, ülkenin, milletin selameti için şart olduğunu anlatması lazım. Böyle olursa hep beraber bu süreç 86 milyonun sahiplendiği fevkalade önemli bir siyasi başarı olur." dedi.