TÜBİTAK'tan aldığı bilgiye göre, Kurumun MAM Yaşam Bilimleri birimi, özellikle biyokimya, moleküler biyoloji gibi temel alanlardaki bilgi birikimini, aşı, ilaç, hastalık tanı ve tedavisi gibi birçok uygulama alanına aktarmada kritik önem taşıyor.
Türkiye'nin bu alandaki ihtiyacı doğrultusunda TÜBİTAK önderliğinde araştırma altyapılarının kurulması ve ürüne yönelik projelerin geliştirilmesinde 2014'ten bugüne önemli ivme oluşturuldu.
Özellikle biyoteknolojik ilaç geliştirme ve üretiminde TÜBİTAK ve MAM öncülüğünde, ilaç endüstrisiyle ortak olarak hücreden ilaca ilk biyobenzer ilaç projesi geçen yıl tamamlandı.
Bu kapsamda Türkiye'de örnek olacak, öncelikle küçük ölçek üretimi destekleyecek İyi Üretim Uygulamaları (GMP) alımına hazır bir alan kuruldu. TÜBİTAK MAM Gebze Kampüsü'nde, Türkiye'deki birçok sanayi kuruluşuna destek verebilecek nitelikte biyoteknolojik ilaç ve aşı ürünlerinin GMP koşullarına uygun, pilot ölçekte üretim kapasitesine sahip "MEDİBİYO" tesisi faaliyete hazır hale getirildi.
Şu anda öncül altyapıya sahip merkez, biyoteknolojik ilaç üretimi için sektöre hizmet vermeyi planlıyor. Tesiste üretime, endüstrinin ve ilaç firmalarının talepleri doğrultusunda geçilecek.
Türkiye'de pilot ölçekte biyoloteknolojik ilaç ve aşı geliştirme, üretim, test, kalite kontrol ve klinik öncesi araştırmaların tamamen yerli kaynaklar kullanılarak yapılabileceği yüksek teknolojili bir yer kurulması amacıyla hayata geçirilen merkezin, biyofarmasötiklerin araştırma ve endüstriyel üretim süreçleri arasında bir köprü oluşturması hedefleniyor.
Kanser tedavisine yönelik çalışmalar devam ediyor
MEDİBİYO'da, kanser tedavisine yönelik ilaçlar üzerine de çalışmalar yapılacak.
TÜBİTAK MAM Yaşam Bilimleri, çeşitli birimlerinde medikal biyoteknoloji alanında araştırmalar gerçekleştiriyor. Bu kapsamda üç boyutlu biyoyazıcı teknolojisiyle kişiye özgü yara örtüsü üretimi, solid tümörlerdeki tanı ve tedaviye yönelik teranostik moleküllerin geliştirilmesi, Kovid-19 ve CD19 hedefli CAR-T hücre tedavi sistemi geliştirilmesi için çalışmalar sürüyor.
Ayrıca, biyobelirteç temelli akciğer kanseri erken tanı ve taramayla ilaç tarama çalışmaları için 3 boyutlu akciğer kanseri modelinin geliştirilmesi hedefleniyor. Kemik onarımında hücresel tedaviye dayalı modifiye doku mühendisliği stratejileri, nanopartikül tabanlı moleküler hedefli kolon ve akciğer kanseri tedavisi, kolon kanseri tedavisinde hedeflendirilmiş gen ve ilaç taşıyıcısı yeni dendritik nanoyapıların geliştirilmesi, kanama durdurucu ürünler ve doku yapıştırıcı ürünlerin geliştirilmesi gibi moleküler biyoloji, kimya ve malzemenin kesişimi gibi birçok alanda projeler de devam ediyor.
Biyoteknoloji alanında uluslararası anlaşma
Öte yandan, TÜBİTAK, Türkiye'nin biyoteknoloji alanında uluslararası olarak görünürlüğüne katkıda bulunacak yeni Uluslararası Genetik Mühendisliği ve Biyoteknolji Merkezi'nin kurulması için Güney Afrika, Doğu Avrupa, Orta Doğu ve Asya'daki 60'tan fazla ülkenin oluşturduğu konsorsiyumla oluşturulmuş Uluslararası Genetik Mühendisliği ve Teknoloji Merkezi (ICGEB) ile gerekli tüm anlaşmaları yaparak, ön çalışmalara başladı. Merkez, TÜBİTAK MAM bünyesinde çalışmalarını gerçekleştirecek.
Bu merkez İtalya, Güney Afrika, Hindistan ve Çin'den sonra dünyada Doğu Avrupa ve Orta Doğu bölgesindeki biyoteknoloji ekosistemi için aşı, ilaç gibi kritik araştırma konularında öncül merkez olmayı hedefliyor.(AA)