Araç Muayenesinde Yeni Dönem: Kart Komisyonu Kalkacak, Yapay Zekâ Kullanılacak

Türkiye’deki milyonlarca araç sahibini ilgilendiren araç muayene sisteminde yeni bir döneme hazırlanılıyor.

2007 yılında başlayan mevcut araç muayene imtiyaz sözleşmelerinin süresi 14 Ağustos 2027’de sona erecek. Yeni dönem ise 15 Ağustos 2027’de başlayacak ve araç muayene hizmetleri 20 yıl süreyle TURKA markası altında yürütülecek.

Kritik ayrıntı: Değişiklik hemen başlamıyor

Bazı haber başlıkları araç muayene sisteminin hemen değişeceği izlenimini oluşturuyor.

Ancak TÜVTÜRK tarafından yürütülen mevcut hizmet 2027 yılına kadar devam edecek. Yeni işletme dönemi 15 Ağustos 2027 tarihinde başlayacak. Bu tarihe kadar araç sahipleri mevcut randevu ve muayene sistemi üzerinden işlemlerini sürdürecek.

Haber için en doğru ifade şöyledir:

“Araç muayene sistemindeki işletmeci değişikliği 15 Ağustos 2027’de yürürlüğe girecek.”

Yeni işletmeci TURKA olacak

Yeni dönem için düzenlenen ihale sonucunda araç muayene hizmetini; Met-Gün Grup, ABD merkezli Opus Group, Itversia Gestion SL ve VTV Norte SA şirketlerinden oluşan ortak girişim grubu üstlendi.

Hizmetin TURKA markası altında 2027–2047 yılları arasında yürütülmesi planlanıyor. İşletme hakkı devrinin 1,72 milyar doları kapsadığı açıklandı.

Kartla ödemede komisyon alınmayacak

Araç sahiplerinin en fazla şikâyet ettiği konulardan biri, muayene ücretinin kredi veya banka kartıyla ödenmesi sırasında yansıtılan ek bedel olmuştu.

TURKA’nın açıklamasına göre yeni dönemde kredi ve banka kartıyla yapılan araç muayene ödemelerinden komisyon veya ek hizmet bedeli alınmayacak. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile bu konuda mutabakata varıldığı bildirildi.

Bu uygulama da 15 Ağustos 2027’de başlayacak. Dolayısıyla mevcut sistemde kartla ödeme şartlarının şimdiden değiştiği düşünülmemeli.

Yapay zekâ destekli muayene geliyor

Yeni sistemde araç muayene süreçlerinin daha fazla dijital teknolojiyle yürütülmesi planlanıyor.

TURKA’nın açıkladığı hazırlıklar arasında:

• Yapay zekâ destekli görüntü işleme,
• Çok noktalı kamera sistemleri,
• Lazer tarayıcılar,
• Plaka tanıma teknolojisi,
• Üç boyutlu görüntüleme,
• Veri analitiği,
• Araç içi elektronik teşhis sistemleri bulunuyor.

Bu teknolojilerle araç kusurlarının daha hassas belirlenmesi, istasyon giriş ve çıkışlarının hızlandırılması ve bekleme sürelerinin azaltılması hedefleniyor.

249 sabit ve 100 mobil istasyon planlanıyor

TURKA, Türkiye’nin 81 ilinde 249 sabit araç muayene istasyonu kurmayı planlıyor.

İhale şartnamesinde başlangıç için 93 seyyar istasyon öngörülürken şirket, ilk aşamada yaklaşık 100 mobil istasyonu hizmete almayı ve ilerleyen yıllarda bu sayıyı ihtiyaca göre 250’ye kadar çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.

Bu noktada haberlerde yer alan “100 mobil istasyon kesin ve değişmez sayı olacak” ifadesi yerine, şirketin ilk dönem hedefi olarak aktarılması daha doğru olur.

“900 yeni muayene hattı” bilgisi resmî olarak doğrulanmadı

Bağlantıdaki haberde 900 yeni muayene hattının hizmete alınacağı belirtiliyor. Ancak Anadolu Ajansının yeni dönemle ilgili yayımladığı ayrıntılı haberlerde ve ulaşılabilen resmî açıklamalarda bu rakama açık biçimde yer verilmedi.

Doğrulanan bilgiler; 249 sabit istasyon, yaklaşık 100 mobil istasyon, yeni dijital sistemler ve kapasite artışı hedefidir. Bu nedenle 900 muayene hattı bilgisi resmî şartname veya Bakanlık açıklamasıyla teyit edilmeden kesin rakam şeklinde kullanılmamalı.

Motosikletler için özel istasyonlar kurulacak

Yeni dönem şartnamesinde motosikletlere hizmet verecek özel muayene istasyonları da bulunuyor.

Anadolu Ajansının aktardığı ihale şartlarına göre başlangıç yatırımı içerisinde 10 motosiklet muayene istasyonu kurulması öngörülüyor. Motosiklet yoğunluğunun yüksek olduğu bölgelerde ayrıca özel muayene alanları oluşturulması planlanıyor.

Bu sistemle motosiklet sürücülerinin otomobillerle aynı muayene hattında uzun süre beklemesinin azaltılması hedefleniyor.

Elektrikli araçlar için yeni testler uygulanacak

Elektrikli araçların sayısının artması, muayene sisteminde yeni kontrol ihtiyaçlarını beraberinde getiriyor.

TURKA’nın teknoloji ortağı Opus Group, elektrikli araç bataryalarının güvenli ve verimli çalışmasını değerlendirecek test sistemleriyle araçlardaki sensör ve elektronik güvenlik sistemlerinin kontrol edileceğini açıkladı.

Bu çalışmaların hangi araç gruplarına hangi tarihte uygulanacağına ilişkin teknik ayrıntıların yeni sistem yaklaşırken açıklanması bekleniyor.

Ücretsiz çağrı merkezi kurulacak

Yeni dönemde araç sahiplerinin randevu talepleri, muayene işlemleri, şikâyetleri ve bilgi talepleri için ücretsiz bir çağrı merkezi kurulacak.

İstasyonlarda ayrıca elektrikli araç şarj noktaları, ATM ve bekleyen araç sahiplerinin ihtiyaçlarını karşılayacak çeşitli hizmet alanlarının oluşturulması öngörülüyor.

Batman’daki araç sahiplerini nasıl etkileyecek?

Yeni sistem Türkiye’nin 81 ilini kapsayacağı için Batman’daki araç sahipleri de işletmeci değişikliğinden ve yeni uygulamalardan yararlanacak.

Batman’da kurulacak istasyonların kesin konumu, muayene hattı kapasitesi, randevu sistemi ve mevcut tesislerin nasıl dönüştürüleceğine ilişkin ayrıntılar henüz açıklanmadı. Bu bilgilerin yeni döneme yaklaşıldığında Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ve TURKA tarafından duyurulması bekleniyor.

Araç sahiplerinin, sosyal medyada dolaşan erken randevu veya bayilik bağlantıları yerine Bakanlığın, e-Devlet’in ve yetkili işletmecinin resmî kanallarını takip etmesi gerekiyor.

Asıl tablo: Sistem değişiyor ancak 2027’de

Araç muayene sistemindeki yaklaşık 20 yıllık mevcut işletme dönemi sona eriyor. Ancak değişiklik bugünden itibaren değil, 15 Ağustos 2027’de yürürlüğe girecek.

Yeni dönemde kart komisyonunun kaldırılması, yapay zekâ destekli muayene teknolojilerinin kullanılması, sabit ve mobil istasyon sayısının artırılması ve elektrikli araçlara uygun yeni test sistemlerinin devreye alınması planlanıyor.