Batman’ın Kürtçe ismi “Êlih”, bölge halkı tarafından uzun yıllardır kullanılmakta. Resmi belgelerde yer almasa da, Kürtçe yayınlarda, köy isimlerinde ve yerel söylemlerde bu isim güçlü biçimde varlığını sürdürüyor. Peki “Êlih” ismi nereden geliyor, neden resmi tabelalarda yer almıyor?
-
Kürtçe kaynaklara göre Batman’ın karşılığı “Êlih”tir. Bu bilgi, Kürtçe-Türkçe sözlüklerde ve yerel dil araştırmalarında doğrulanmıştır.
-
Batman’a bağlı köylerin Kürtçe isimleri de “Êlih” başlığı altında listelenmektedir. Örneğin Ağıl köyü Kürtçede “Ancolîn”, Balpınar “Girêsîra”, Demiryol ise “Tilmerc” olarak geçmektedir.
-
Yerel halk arasında “Êlih” ismi günlük konuşmalarda yaygındır. Özellikle Kürtçe konuşan vatandaşlar, Batman yerine Êlih demeyi tercih ediyor.
-
Resmi tabelalarda Kürtçe isimlere yer verilmemesi eleştiri konusu. Batman İl Özel İdaresi tarafından konulan köy levhalarında yalnızca Türkçe isimler yer alıyor. Bu durum, çok dilli kültürel mirasın görünmez kılındığı yönünde eleştirilere yol açıyor.
Batman, tarih boyunca farklı halkların yaşadığı bir bölge oldu. Kürtçe, Arapça ve Süryanice gibi dillerin izleri hâlâ köy isimlerinde ve halk arasında görülüyor. “Êlih” ismi, bu çok dilli mirasın bir parçası olarak Kürtçe konuşan topluluklar tarafından yaşatılıyor.
Dilbilimci Dr. Rojda A., “Êlih ismi sadece bir çeviri değil, aynı zamanda bölgenin Kürtçe kimliğinin bir yansımasıdır. Resmi belgelerde yer almasa da, halkın belleğinde güçlü bir şekilde varlığını sürdürüyor,” diyor.
