Akaryakıt fiyatlarını yakından takip eden araç sahiplerini ilgilendiren yeni bir gelişme yaşandı.
ABD ile İran arasındaki gerilimin kısmen azalmasının ardından Brent petrol fiyatı gerilerken, motorinin rafineri ve uluslararası ürün fiyatlarında litre başına yaklaşık 2,95 TL’lik düşüş hesaplandığı bildirildi. İlk haberlerde indirimin 28 Temmuz’dan itibaren pompaya yansıyacağı öne sürüldü.
Ancak 3 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren eşel mobil düzenlemesi, hesaplanan indirimin doğrudan sürücülere yansımasının önüne geçebilir.
2,95 TL’lik indirim kesinleşti mi?
Şu ana kadar EPDK, Hazine ve Maliye Bakanlığı veya dağıtım şirketleri tarafından bütün Türkiye’de pompa fiyatının 2,95 TL düşeceğine ilişkin ortak ve resmî bir açıklama yayımlanmadı.
Sektör kaynaklarına dayandırılan haberlerde, 27 Temmuz’u 28 Temmuz’a bağlayan gece motorinin rafineri fiyatında litre başına 2,95 TL düşüş hesaplandığı belirtiliyor. Ancak rafineri fiyatında hesaplanan değişim ile istasyon tabelasında görülen nihai fiyat aynı şey değil.
Bu nedenle mevcut aşamada en doğru ifade şudur:
“Motorinde 2,95 TL’lik maliyet düşüşü hesaplandı; pompa fiyatına yansıyıp yansımayacağı vergi mekanizmasına ve kesin fiyat oluşumuna bağlı.”
Eşel mobil sistemi indirimi nasıl etkiliyor?
Cumhurbaşkanı Kararı’yla eşel mobil sisteminin işleyişi 3 Temmuz’da değiştirildi.
Resmî düzenlemeye göre yurt içi rafineri fiyatlarında artış yaşandığında, 31 Temmuz’a kadar artışın yüzde 50’si kadar ÖTV indirimi uygulanıyor. Böylece zamların yarısının pompa fiyatına yansıması sınırlandırılıyor.
Ancak rafineri fiyatında düşüş yaşanması hâlinde sistem ters yönde çalışıyor:
Rafineri fiyatındaki indirimin tamamı kadar ÖTV artırılabiliyor.
Bu durum, motorinde hesaplanan 2,95 TL’lik düşüşün vergi artışıyla dengelenebileceği ve pompa fiyatının değişmeyebileceği anlamına geliyor.
Haberlerdeki kritik çelişki
Bazı haberlerde eşel mobil sistemi hakkında eski oranların kullanıldığı görülüyor.
Haberler.com’daki içerikte zamların yalnızca yüzde 25’inin pompaya yansıyacağı, yüzde 75’inin ise ÖTV’den karşılanacağı belirtiliyor. Ancak bu oran, 3 Temmuz’da yapılan son değişiklikle güncellendi.
Güncel düzenlemeye göre:
- 31 Temmuz’a kadar rafineri artışlarının yüzde 50’si ÖTV indirimiyle karşılanıyor.
- 1 Ağustos–30 Eylül arasında bu oran yüzde 25’e düşüyor.
- Rafineri fiyatı azalırsa indirimin tamamı kadar ÖTV artırılabiliyor.
- Eşel mobil sistemi 1 Ekim 2026’da tamamen sona erecek.
Dolayısıyla haberi yayımlarken eski yüzde 75’lik oranı güncel uygulama gibi aktarmamak gerekiyor.
Petrol neden yeniden geriledi?
Brent petrol, Orta Doğu’daki jeopolitik gerilim nedeniyle geçen hafta 100 dolar seviyesini aşmıştı.
Ancak gerilimin hafiflemesiyle birlikte yeni haftaya sert düşüşle başladı. Anadolu Ajansının 27 Temmuz tarihli piyasa haberine göre Brent petrolün eylül vadeli varil fiyatı yüzde 4,8 azalarak 92,2 dolara geriledi.
Petroldeki düşüş, rafineri ve uluslararası motorin fiyatları üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturuyor. Bununla birlikte Türkiye’de pompa fiyatlarını yalnızca Brent petrol belirlemiyor.
Akaryakıt fiyatları nasıl hesaplanıyor?
Türkiye’de benzin ve motorin fiyatlarının oluşumunda birden fazla unsur etkili oluyor:
- Akdeniz piyasasındaki işlenmiş ürün fiyatları
- Brent ve diğer ham petrol fiyatları
- Dolar/TL kuru
- Rafineri çıkış fiyatı
- Özel Tüketim Vergisi
- Katma Değer Vergisi
- Dağıtım ve bayi payları
- Eşel mobil sistemi kapsamında yapılan vergi ayarlamaları
Bu nedenle petrol fiyatındaki düşüşün aynı oranda ve aynı gün pompa fiyatına yansıması zorunlu değil. Akaryakıt fiyatları serbest piyasa koşulları, vergi düzenlemeleri ve dağıtım şirketlerinin tavsiye edilen satış fiyatlarına göre istasyonlar arasında farklılaşabiliyor.
Batman’da güncel motorin fiyatı ne kadar?
Petrol Ofisinin güncel fiyat sayfasında Batman merkez için tavsiye edilen KDV dâhil litre fiyatları şu şekilde gösteriliyor:
- Benzin: 69,49 TL
- Motorin: 81,20 TL
- LPG: 32,14 TL
Bu fiyatlar dağıtım şirketine, istasyona ve ilçeye göre değişebilir. Petrol Ofisi sayfasında Beşiri, Gercüş, Hasankeyf, Kozluk ve Sason’da da motorin fiyatı 81,20 TL olarak listeleniyor.
2,95 TL’lik tutarın tamamı pompaya yansısaydı Batman’da motorinin teorik fiyatı yaklaşık 78,25 TL seviyesine gerileyebilirdi. Ancak mevcut eşel mobil düzenlemesi nedeniyle bu hesap doğrudan gerçekleşmeyebilir.
İstanbul, Ankara ve İzmir’de fiyatlar
Petrol Ofisinin güncel fiyat tablosuna göre motorinin litre fiyatı:
- İstanbul Avrupa Yakası’nda 78,52 TL
- İstanbul Anadolu Yakası’nda 78,37 TL
- Ankara’da 79,63 TL
- İzmir’de 79,90 TL seviyesinde bulunuyor.
İlk haberlerde indirimin ardından İstanbul’da motorinin 75,57 TL, Ankara’da 76,68 TL ve İzmir’de 76,95 TL seviyesine düşeceği ileri sürüldü. Ancak bu rakamlar, 2,95 TL’lik düşüşün tamamının doğrudan pompaya yansıyacağı varsayımına dayanıyor.
Resmî eşel mobil düzenlemesi dikkate alındığında, belirtilen fiyatların kesinleştiğini söylemek için istasyon tabelalarının ve dağıtım şirketlerinin yeni fiyat listelerinin görülmesi gerekiyor.
Eşel mobil sistemi neden getirildi?
Eşel mobil sistemi, petrol fiyatları ve döviz kurundaki sert yükselişlerin akaryakıt fiyatlarına doğrudan yansımasını sınırlandırmak amacıyla uygulanıyor.
Sistem kapsamında rafineri fiyatları arttığında ÖTV düşürülerek zammın bir bölümü kamu bütçesi tarafından karşılanıyor. Fiyatlar gerilediğinde ise ÖTV tekrar artırılarak daha önce yapılan vergi indirimleri geri alınıyor.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, mayıs ayında yaptığı açıklamada eşel mobil sisteminin ilk iki aylık bütçe maliyetinin yaklaşık 90 milyar TL olduğunu ve sistemin akaryakıt artışlarının enflasyona yansımasını sınırladığını belirtmişti.
Araç sahipleri fiyatı nereden kontrol etmeli?
Motorin fiyatında değişiklik olup olmadığını öğrenmek isteyen sürücüler, sosyal medya paylaşımları yerine dağıtım şirketlerinin güncel fiyat sayfalarını ve istasyon tabelalarını kontrol etmeli.
Takip edilmesi gereken güvenilir noktalar:
- Dağıtım şirketlerinin resmî akaryakıt fiyat sayfaları
- EPDK’nın fiyat ve piyasa duyuruları
- Hazine ve Maliye Bakanlığının vergi kararları
- Resmî Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı kararları
- İstasyonların gece yarısından sonra güncellenen tabelaları
Beklenen değişim istasyonlara göre farklı saatlerde sisteme girebilir. Ayrıca tavsiye edilen satış fiyatı ile istasyonda uygulanan fiyat arasında küçük farklılıklar oluşabilir.
Asıl gerçek: İndirim hesaplandı, fakat pompa fiyatı belirsiz
Petrol fiyatlarındaki düşüş motorinin rafineri maliyetinde 2,95 TL’lik gerileme beklentisi oluşturdu.
Ancak mevcut eşel mobil sistemi, rafineri fiyatındaki düşüş kadar ÖTV artışına izin veriyor. Bu nedenle söz konusu tutarın tamamının sürücülere indirim olarak yansıması beklenmeyebilir.
Araç sahipleri açısından kesin tablo, 28 Temmuz itibarıyla dağıtım şirketlerinin yayımlayacağı fiyat listeleri ve istasyon tabelalarının güncellenmesiyle ortaya çıkacak.
