Komisyon raporu üzerine…

Kürt Meselesinin Sadece Terör ve Güvenlik Meselesi Olmadığı Nihayet Anlaşıldı.

18 Şubat 2026’da TBMM’nin yayımladığı Millî Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu Raporunu baştan sona okudum.

Açıkçası metni yeni bir çözüm projesi olarak değil, geç kalmış bir tespitin resmileşmesi olarak gördüm.

Çünkü Türkiye’de yıllardır aynı cümleyi duyduk: sorun güvenliktir, çözüm güvenliktir. Fakat yıllar bize şunu gösterdi; toplumsal bir meseleyi sadece silahla tarif ederseniz hayatı çözemezsiniz, sadece ertelersiniz.

Raporda ilk kez mesele yalnız terör başlığıyla değil; demokrasi, hukuk, toplumsal bütünleşme ve kalkınma ile birlikte ele alınıyor. Bu küçük bir detay değil, zihniyet değişikliğidir. Geçmişteki girişimler neden kalıcı olmadı sorusunun cevabı da burada yatıyor. Çatışma azaltıldı ama hayat normalleşmedi. Güvenlik konuşuldu ama toplum konuşulmadı.

Türkiye’de uzun yıllar boyunca mesele şu denklemle okundu: sorun terör olarak tanımlandı, çözüm güvenlik tedbirlerinde arandı. Bu yaklaşım kısa vadede çatışmayı bastırmayı hedefledi ama toplumsal boyutu dışarıda bıraktı. Kimlik talepleri, ekonomik geri kalmışlık, genç işsizliği ve şehirlerin geleceği güvenlik başlığının gölgesinde kaldı. Bu yüzden silahın sustuğu dönemlerde bile huzur kalıcı olmadı; çünkü mesele sadece çatışma değil, normal hayatın kurulamamasıydı.

Raporun en önemli tarafı şu: artık hedef yalnız çatışmayı bitirmek değil, birlikte yaşamayı kurmak. Yani güvenlikten sonra ne yapılacağı ilk kez planlanıyor. Barışın sadece silahların susmasıyla değil, hayatın sakinleşmesiyle mümkün olacağı kabul ediliyor.

Bu noktada sürecin önceki denemelerden ayrıldığını düşünüyorum. Daha önceki girişimler çoğu zaman bir siyasi döneme ya da bir parti iradesine bağlı kaldı. İktidar değiştiğinde süreç de bitti. Şimdi ise konu Meclis çatısı altında devlet politikası olarak ele alınıyor. Bir parti projesi olmaktan çıkması, bu kez devamlılık ihtimalini güçlendiriyor. Bu yüzden başarı ihtimalini geçmişe göre daha gerçekçi buluyorum.

Bu değişimin sahadaki karşılığını görebileceğimiz şehirlerden biri Batman.

Eğitimli genç nüfusu yüksek ama iş imkânı sınırlı bir şehir. Bu yüzden gençler başka şehirlere gidiyor, ailelerinden kopuyor. Ailelerin anlattığı birçok hikâyede aynı tablo var: çocuk başka şehirde, aile başka şehirde ve kopuş zamanla büyüyor. Şehir yetiştirdiği insanı tutamıyor.

Eğer güven ortamı kalıcı hale gelirse Organize Sanayi Bölgesi’nin kapasitesi artar, yatırım gelir ve genç kendi memleketinde çalışır. İş sadece maaş değildir; düzen demektir. Düzen arttıkça sokaktaki gerilim azalır, sosyal sorunlar da doğal olarak düşer.

Bu nedenle mesele sadece siyasi bir tartışma değil. Batman için bu, göçün azalması, ailelerin parçalanmaması ve gençlerin başka şehirlerde değil kendi şehirlerinde hayat kurabilmesi demektir.

Sonuç olarak okuduğum rapor bana şunu düşündürdü: bu metin çözümün kendisi değil ama ilk kez çözümün başlayabileceği doğru tanım yapılmış durumda. Çünkü yöntem değil, sorunun tanımı değişmiş. Tanım doğru olunca çözüm ihtimali de ilk kez gerçek hale geliyor.