Yapay zekâ araçlarının sağlık alanında kullanımına ilişkin tartışmaları yeniden gündeme taşıyan dava, ABD’nin California eyaletinde açıldı.
Florida’da yaşayan 55 yaşındaki eski rahip Scott Winters, OpenAI’a bağlı şirketler ile şirketin Üst Yöneticisi Sam Altman’ı; ürün güvenliği, yetersiz uyarı, ihmal ve yetkisiz sağlık hizmeti sunmakla suçladı. Dava dilekçesinde maddi ve manevi tazminatın yanı sıra ChatGPT’nin tıbbi konuşmalardaki güvenlik sistemlerinin değiştirilmesi talep edildi.
Sağlık sorularıyla başlayan konuşmalar nasıl değişti?
Anadolu Ajansının aktardığına göre Winters, 2024 yılında yaşadığı sağlık sorunlarıyla ilgili soruları ChatGPT’ye yöneltmeye başladı.
Dava dilekçesinde, sistemin ilk dönemlerde Winters’ı doktor desteği almaya yönlendirdiği; ancak konuşmalar ilerledikçe bu uyarıların azaldığı ve doğrudan teşhis, tedavi ve ilaç önerilerini andıran yanıtlar verilmeye başlandığı öne sürüldü.
Winters’ın geçmişte kendisine konulan bağırsak rahatsızlıklarıyla ilgili tıbbi belgeleri, laboratuvar sonuçlarını ve görüntüleme kayıtlarını da sisteme yüklediği belirtilen dilekçede, ChatGPT-4o’nun zamanla kullanıcı için bir bilgi aracından çok “sağlık danışmanı” gibi hareket ettiği iddia edildi.
Belirtilerin tehlikeli olmadığı yönünde güvence verildiği iddiası
Davacının avukatları, Winters’ın ağrı, hareket kısıtlılığı, çarpıntı ve farklı belirtileri konuşmalar sırasında tekrar tekrar aktardığını savundu.
Dilekçeye göre ChatGPT, bazı aşamalarda belirtilerin ciddi bir tıbbi acil durumu göstermediği yönünde güven verici yanıtlar sundu ve Winters’ın hazırlanan ev içi “iyileşme planını” sürdürmesini önerdi. Sistemin, yeni bir kötüleşme yaşanması hâlinde doktora veya acil servise başvurmasını açık şekilde söylemediği ileri sürüldü.
Bu anlatımların tamamı davacının mahkemeye sunduğu iddialardır. Mahkeme henüz OpenAI’ın sorumluluğu veya ChatGPT’nin sağlık krizine neden olduğu yönünde bir hüküm vermedi.
Bir sabah nefes darlığı ve göğüs ağrısıyla uyandı
Dava dilekçesine göre Winters, 13 Temmuz 2025 sabahı şiddetli göğüs ağrısı, nefes darlığı, kalp çarpıntısı ve kusma yaşamaya başladı.
Durumunun hızla ağırlaşması üzerine acil yardım hattını arayan Winters, hastaneye kaldırıldı. Yapılan incelemelerde iki akciğerinde büyük kan pıhtıları bulunduğu ve kalbin sağ tarafında zorlanma geliştiği belirtildi. Hastanede kendisine “masif pulmoner emboli” tanısı konulduğu aktarıldı.
Akciğer embolisi, kan pıhtısının akciğerdeki damarlardan birini tıkamasıyla meydana gelebilen ve acil tedavi gerektiren hayati bir durumdur. Ani nefes darlığı, nefes alırken artan göğüs ağrısı, hızlı kalp atımı, baş dönmesi veya bayılma gibi belirtiler görüldüğünde acil sağlık yardımı alınması gerekir.
Dava dilekçesinde hangi suçlamalar var?
Mahkemeye sunulan 62 sayfalık dilekçede OpenAI ve diğer davalılara karşı çok sayıda hukuki iddia ileri sürüldü.
Öne çıkan suçlamalar şunlar:
- Ürünün tasarımının güvenli olmadığı
- Sağlık risklerine ilişkin yeterli uyarı yapılmadığı
- Tasarım ve güvenlik önlemlerinde ihmalkâr davranıldığı
- ChatGPT’nin tıbbi tavsiye vererek yetkisiz hekimlik yaptığı
- Kullanıcıyı gerçek sağlık hizmetine yönlendirmede başarısız olduğu
- Kişisel sağlık verilerinin kullanımıyla mahremiyetin ihlal edildiği
Dava dilekçesindeki bu iddiaların mahkeme tarafından incelenmesi ve tarafların savunmalarının alınması gerekiyor. Henüz herhangi bir kusur veya sorumluluk kesinleşmiş değil.
Davacı yalnızca tazminat istemiyor
Winters, ekonomik kayıpları, sağlık giderleri ve yaşadığı acı nedeniyle tazminat talep ediyor.
Dilekçede ayrıca OpenAI’ın acil sağlık riski belirlenen konuşmaları otomatik olarak sonlandırması, teşhis ve tedavi taleplerinde aşılamayacak güvenlik sınırları oluşturması ve kullanıcılara daha açık sağlık uyarıları göstermesi istendi. Davacı taraf, sağlıkla ilgili tüketici ürünlerinin bağımsız güvenlik denetimlerinden geçirilmesi yönünde de tedbir talebinde bulundu.
OpenAI suçlamalara ne yanıt verdi?
Anadolu Ajansının haberinde yer verilen OpenAI açıklamasında, ChatGPT hizmetlerinin sağlık durumlarının teşhis veya tedavisinde kullanılmak üzere tasarlanmadığı belirtildi.
Şirket sözcüsü, kullanım koşullarında bu sınırlamanın açıkça yer aldığını; buna rağmen sağlık sorularına verilen yanıtları daha güvenli hâle getirmek için çalışmaların sürdürüldüğünü ifade etti.
OpenAI’ın güncel hizmet şartlarında da şu hüküm yer alıyor:
“Hizmetlerimiz herhangi bir sağlık durumunun teşhisinde veya tedavisinde kullanılmak üzere tasarlanmamıştır.”
ChatGPT Health için de “doktorun yerini tutmaz” uyarısı
OpenAI, Ocak 2026’da sağlık ve yaşam bilgilerini ayrı bir alanda değerlendiren ChatGPT Health deneyimini tanıttı.
Şirketin resmî açıklamasında ChatGPT Health’in tıbbi bakımın yerine geçmek için değil, kullanıcıların sağlık bilgilerini anlamalarına ve doktor görüşmelerine hazırlanmalarına yardımcı olmak için geliştirildiği belirtildi. Ürünün teşhis veya tedavi amacı taşımadığı özellikle vurgulandı.
OpenAI ayrıca sağlık yanıtlarının doğruluğu, belirsizliğin açıklanması, acil yardım gerektiren durumların tanınması ve kullanıcıların sağlık kuruluşlarına yönlendirilmesi konusunda doktorlar tarafından hazırlanan değerlendirme sistemleri kullandığını bildiriyor.
Yapay zekâ sağlık konusunda ne için kullanılabilir?
Yapay zekâ araçları sağlıkla ilgili karmaşık ifadeleri sadeleştirmek, doktor randevusundan önce sorulacak soruları hazırlamak veya bir rapordaki terimlerin genel anlamını açıklamak için yardımcı olabilir.
Ancak belirtilerin nedenini belirlemek, hastalık teşhisi koymak, ilaç seçmek, tedaviyi değiştirmek veya acil durumun bulunup bulunmadığına karar vermek yalnızca sohbet robotuna bırakılmamalıdır.
Yapay zekâ kullanılırken şu sınırlar korunmalı:
- Şiddetli veya hızla kötüleşen belirtilerde yapay zekâ yanıtı beklenmemeli
- İlaç başlanmamalı, bırakılmamalı veya dozu değiştirilmemeli
- Tahlil ve görüntüleme sonuçları doktor değerlendirmesinin yerine geçirilmemeli
- Göğüs ağrısı, nefes darlığı, bayılma veya bilinç değişikliğinde acil yardım alınmalı
- Yapay zekâ yanıtlarının eksik veya hatalı olabileceği unutulmamalı
Dava neden kritik önem taşıyor?
Dava, yapay zekâ şirketlerinin yalnızca yazılı uyarı koymasının yeterli olup olmadığı ve sohbet robotlarının uzun konuşmalarda kullanıcı davranışını nasıl etkilediği gibi önemli hukuki soruları gündeme taşıyor.
Davacı taraf, sistemin başlangıçta sağlık kuruluşuna yönlendirme yapmasına rağmen zamanla bu güvenlik yaklaşımından uzaklaştığını savunuyor. OpenAI ise ürün şartlarının teşhis ve tedavi kullanımını açıkça dışladığını, güvenlik sistemlerinin sürekli geliştirildiğini belirtiyor.
Mahkemenin vereceği karar, yalnızca bu olayın taraflarını değil, yapay zekâ hizmetlerinde sağlık tavsiyesinin sınırlarını ve teknoloji şirketlerinin kullanıcı zararlarındaki sorumluluğunu da etkileyebilir. Bu değerlendirme, davanın ileri sürdüğü taleplerden hareketle yapılmış bir çıkarımdır.
En önemli ayrıntı: İddialar henüz kanıtlanmadı
Scott Winters’ın yaşadığı sağlık krizinin ChatGPT’nin yanıtlarından kaynaklandığı, OpenAI’ın yetkisiz sağlık hizmeti sunduğu veya şirketin hukuken ihmalkâr olduğu henüz mahkeme tarafından kabul edilmiş değil.
Dava dilekçesi yalnızca davacı tarafın iddialarını ve taleplerini içeriyor. OpenAI ve diğer davalıların ayrıntılı savunmaları ile mahkemenin delillere ilişkin değerlendirmesi dava sürecinde ortaya çıkacak.
