Kopan şey söner
İnsan zihni çoğu zaman kalabalık bir çarşıyı andırır. Aynı anda birçok ses konuşur orada. Biri düşünce savunur, diğeri itiraz eder, bir başkası inkâr eder.
Fikirler zihnin içinde dolaşır, yer değiştirir, birbirine çarpar. İnsan bazen aynı anda birbirine zıt düşünceleri bile taşıyabilir. Zihin buna müsaittir. Çünkü zihin tartışır, ölçer, karşılaştırır.
Ama kalp öyle değildir. Kalp bir çarşı değildir; bir merkezdir. İki ayrı yöne aynı anda yönelmez. İki ayrı merkeze birden bağlanamaz. Ya dağılır ya da toplanır. Ya parçalanır ya da yönelir.
İşte bu yüzden mesele çoğu zaman sandığımız yerde değildir. Mesele yalnızca “ne düşündüğümüz” değildir. Asıl mesele, kalbimizin nereye doğru aktığıdır. Çünkü kalp bir nehir gibidir; mutlaka bir yatağa doğru akar. Eğer hakikatin kaynağına doğru akmıyorsa, bir süre sonra çorak bir ovada kaybolur.
İnsan doğru düşüncelere sahip olabilir. Güzel sözler söyleyebilir. Hatta doğruyu savunduğunu bile zannedebilir. Ama kalp o merkeze yönelmemişse, insanın iç dünyasında sessiz bir çözülme başlar. Dışarıdan bakıldığında hayat hâlâ ayaktadır. Başarı vardır. Düzen vardır. Görünürde hiçbir eksiklik yoktur. Fakat içeride başka bir şey olmaktadır. Çünkü kalp, kaynağından uzaklaşmıştır.
Bir şey kaynağından koptuğu anda hemen yok olmaz. Bir müddet daha varlığını sürdürür gibi görünür. Tıpkı yıldızdan kopmuş büyük bir kütle gibi… İlk anda hâlâ sıcaktır. Hâlâ parlaktır. Hâlâ güçlü görünür. Ama artık beslendiği merkezden kopmuştur. Enerjisi yenilenmez. Işığı kendi ışığı değildir; ödünçtür. Ve zaman onun aleyhine çalışır. Son bellidir. Önce soğuma başlar. Sonra kararma. Ardından yavaş bir sönüş.
Buna karşılık o büyük bütünden kopmayan en küçük parça bile bağını koruduğu sürece canlı kalır. Enerji alır. Hararetini korur. Işığını kaybetmez. İnsan da böyledir. Büyük olabilir. Zeki olabilir. Güçlü olabilir. Etkili olabilir. Fakat kaynağıyla bağını koparmışsa bir süre sonra yönünü kaybeder. Anlamını yitirir. İçten içe soğur. Ve sonunda manevi bir sönüş yaşar.
Dışarıdan bakıldığında ihtişam vardır. Hatta hayranlık uyandıran bir görüntü vardır. Fakat içeride merkezle bağ kopmuştur. Yıldızdan ayrılmış kütle gibi… Bir süre daha parlar. Ama artık sönüş başlamıştır.
Çünkü kopan şey söner.
Bu yüzden mesele yalnızca doğru düşünmek değildir. Mesele doğru yere bağlanmaktır. Akıl hakikati bilebilir. Söz hakikati anlatabilir. Ama kalp o merkeze yönelmemişse insan kendi içinde bir gurbet yaşamaya başlar. Kalabalıkların ortasında bile bir yalnızlık hisseder. Çünkü kalp ancak kaynağına döndüğünde huzur bulur.
İşte bu meselenin düğümü zihinde değildir. Kalptedir. Kalp ya toplanır ya da dağılır. Ya kaynağa yönelir ya da sönüşe yürür. Ve insanın bütün hikâyesi, kalbin hangi yöne doğru aktığıyla yazılır.
Çünkü insan kaynağından koparsa büyük de olsa söner.
Kaynağına bağlı kalırsa küçük de olsa ışık taşır.
Ve hakikat çoğu zaman bu kadar sade bir cümlede gizlidir:
