Batman, uzun yıllardır gündeminde olan bir meseleyle sonunda somut adım attı: Raylı sistem. Geçtiğimiz günlerde Necat Nasıroğlu Külliyesi’nde düzenlenen lansmanla, şehrin geleceğini şekillendirecek “Bat-Ray” projesi kamuoyuna tanıtıldı.
Salonda devlet erkânı, milletvekilleri, bakan yardımcıları, muhtarlar, sivil toplum temsilcileri ve elbette vatandaşlar vardı. Atmosfer, sıradan bir tanıtımdan öte şehrin kendi kaderine yeni bir imza attığı hissini veriyordu. Vali ve Belediye Başkan Vekili Ekrem Canalp, kürsüden seslenirken yalnızca bir ulaşım projesini değil, aynı zamanda Batman’ın büyükşehir olma yolundaki iddiasını da dillendirdi:
“Her yeni proje, bu yolun taşlarını tek tek döşemektir. Bugün de bu yolun en esaslı taşını yerine koyuyoruz.”
Canalp’in konuşmasında dikkat çeken bir diğer nokta, projeyi yalnızca bugünün ihtiyaçlarına cevap veren bir girişim olarak görmemesiydi. Batman için geliştirilen planın “100 yıllık bir perspektife dayandığını” söylemesi, aslında bu rayların geleceğe uzandığının ilanı gibiydi. Bir şehir kendini yüz yıl sonrasına göre kurgulamaya başladığında, o artık yalnızca bugünün değil, yarının da kentidir.
Projenin adı da halkın tercihine bırakıldı. Sosyal medya üzerinden yapılan oylamada yüzde 43’lük oranla “Bat-Ray” ismi birinci çıktı. “Batman-Ray” ve “Petrol-Ray” geride kaldı. Bu detay Batmanlıların projeye yalnızca yolcu olarak değil, isim babası olarak da dâhil olduğunu gösteriyor. Bu yönüyle Bat-Ray, şehir ile halk arasındaki bağın güçlendiği sembolik bir adım sayılabilir.
Proje dört etapta hayata geçirilecek.
İlk etap: Balpınar–Güvercinlik hattı, 9,75 km, 12 durak, günlük 16.500 yolcu kapasitesi.
İkinci etap: Güvercinlik–Yeni Hastane hattı, 16,85 km, 11 durak, günlük 27.500 yolcu kapasitesi.
Üçüncü etap: Güvercinlik–TPAO hattı, 6,28 km, 2 durak, günlük 4.000 yolcu kapasitesi.
Dördüncü etap: TPAO Bulvarı–Yeni Devlet Hastanesi hattı, 4,82 km, 5 durak, günlük 8.500 yolcu kapasitesi.
Toplamda 37,7 kilometrelik uzunluk, 30 durak, günde 56 bin 500 yolcu kapasitesi... Bir başka deyişle yılda 20,6 milyon insan bu raylardan geçecek. Canalp’in ifadesiyle, “Bu etaplar bittiğinde Batman’ın etrafını tamamıyla kuşatacak.”
Bat-Ray yalnızca uzunluğu ve kapasitesiyle değil, çevreci özellikleriyle de öne çıkıyor. Araçlar elektrikli olacak, direksiz hatlarla çalışacak ve böylece hem maliyetler düşecek hem de çevre dostu bir ulaşım modeli ortaya çıkacak. Bu detay Batman’ın sanayi mirasını ve petrol geçmişini düşündüğümüzde, bir zihniyet değişiminin de işareti gibi.
Elbette bir raylı sistem tek başına şehri dönüştürmez. Ama ulaşım, bir şehrin kimliğini doğrudan belirler. Otobüs duraklarındaki kalabalık, minibüslerin darlığı ya da akşam trafiğinin sıkışıklığı... Bunlar bir şehrin ruh halini bile etkiler. Batman’ın nüfus artışı dikkate alındığında, raylı sistemin artık “vazgeçilmez” olduğu açık.