Batman Çayı'ndaki Perpıra Köprüsü tehdit altında

Batman Çayı üzerinde, yaklaşık 1000 metre uzunluğunda ve Geç Roma Dönemi'ne ait nadir bir tarihi yapı olan Perpıra Köprüsü, günümüzde ciddi bir tehdit altındadır.

Batman il merkezine yaklaşık 10 km uzaklıkta bulunan bu köprü, çevresindeki Gre Migro ve Pilekan höyükleriyle birlikte, bölgenin kültürel ve doğal dokusu açısından hazine değeri taşıyor.

Perpıra Köprüsü, dönemin ileri yapım tekniklerini yansıtan ve hâlen ayakta duran bazı ayaklarıyla arkeolojik açıdan büyük bir önem taşımaktadır.

Köprünün turizme kazandırılması amacıyla daha önce başlatılan restorasyon çalışmaları, bu eşsiz yapıyı koruma altına alma niyetini göstermekteydi. Ancak son gelişmeler, bu değerli mirasın geleceğini tehlikeye sokmaktadır.

Devlet Su İşleri (DSİ) tarafından Batman Çayı üzerinde yapılması planlanan ıslah çalışmaları, doğal dengeyi ve tarihi dokuyu geri dönülemez biçimde bozma potansiyeli taşımaktadır. Yaklaşık 1000 metre uzunluğundaki doğal nehir yatağının 180 metre genişliğinde bir kanala dönüştürülmesi hedeflenmekte olup, bu projenin tamamlanmasıyla birlikte:

* Doğal denge bozulacağı gibi, nehir yatağının yapay bir kanala dönüştürülmesi bölgenin ekolojik dengesini temelden sarsacaktır.

* Diğer yandan, Perpıra Köprüsü doğal nehir yatağıyla bütünleşen bir yapıya sahiptir. Kanal projesi, köprünün sağlam kalan ayaklarını tahrip ederek yapının tamamen yok olmasına neden olabilir.

* Kanalda ısrar edilirse, projenin bir sonucu olarak oluşabilecek kum ocakları ve tarıma açılacak araziler; köprünün ve çevresindeki höyüklerin (Gre Migro ve Pilekan) zamanla tamamen tahrip edilmesine yol açabilir.

Bu projeler, tarihi mirasın korunması yerine kişisel çıkarlar ve rant odaklı çalışmaların ön plana çıktığına işaret etmektedir.

Bölgemizin kültürel zenginliğini oluşturan birçok tarihi mirasın daha önce baraj suları altında kaldığı göz önüne alındığında, bu durum endişe vericidir.

Perpıra Köprüsü, bütünlüklü bir yapı olarak kültürel ve tarihi değer açısından da hayati önem taşımaktadır. Yaklaşık on yıldır devam eden restorasyon çalışmalarının önündeki engellerin bir an önce kaldırılması ve bu çalışmaların tamamlanması gerekmektedir. Köprünün bir kısmının nehir ıslahına terk edilmesi, bu nadide eserin anlamını tamamen yitirmesine sebep olacaktır.

Batman Çayı yatağı ve Perpıra Köprüsü, gelecek nesillere aktarılması gereken eşsiz bir mirastır. Bu kültürel varlığın korunması için yetkililerin acil önlemler alması ve rant projeleri yerine tarihin gün yüzüne çıkarılmasına yönelik çalışmalara öncelik vermesi gerekir.

Batman Çayı’nın daraltılıp kanal hâline getirilmesinin temel amaçlarından birisi, bentler ve setler kurarak buradan enerji elde edilmesidir. DSİ'nin yanlış proje planları yüzünden geçmişte birçok tarihi ve kültürel mirasımız sular altında kaldı.

Batman ve Diyarbakır’ı birbirine bağlayan bu eşsiz tarihi ve kültürel mirasımızın yok edilmemesi ve bir an önce restorasyonun tamamlanması gerekir. DSİ’nin keyfi engellemelerine takılan ve yarım kalan restorasyon çalışmalarının bir an önce tamamlanarak Perpıra Köprüsü’nün turizme açılması gerekmektedir.