Doğa Harikası Zore Vadisi baraj tehdidi altında
Batman Sason sınırları içerisinde, 7 kilometre uzunluğunda yemyeşil doğası, etrafındaki kanyonlar, şelaleler ve akarsuyuyla bir doğa harikasıdır Zore Vadisi.
Zore Kanyonu’na ulaşım, Sason’a bağlı Hasanlar Köyü’ne kadar araçla sağlanır. Ondan sonrası ise Zore Şelalesi’ne kadar yaklaşık 7 kilometrelik bir yürüyüş rotasıdır. Bu rota üzerinde kuş sesleri eşliğinde müthiş bir manzarayla karşılaşıyorsunuz.
Kanyonlardan akan şelaleler ve etraftaki yeşil örtü öyle bir serinlik yaratıyor ki, yaz ortasında sıcaklıkları hissetmiyorsunuz bile. Zore Vadisi’ne gidiş-dönüş toplam 14 kilometrelik bir yürüyüş ve gezi şansınız oluyor. Yine Zore Vadisi’nde akan berrak suda yüzüp serinleyebiliyorsunuz.
Eko ve doğa turizmi açısından dört mevsim boyunca muhteşem bir mekândan söz ediyoruz.
Bu muhteşem mekân ne yazık ki şu anda baraj tehdidi altındadır.
Zore Vadisi’nde yapılmak istenen HES (Hidroelektrik Santral) barajı nedeniyle yalnızca vadi değil, birçok endemik bitki, canlı türü ve henüz keşfedilmemiş, kazısı yapılmamış bir tarih de yok olacak.
Burada baraj yapılmasın diye bugüne kadar onlarca dava açıldı ama hepsi reddedildi.
Mahkemeler, barajı yap-işlet-devret sistemiyle yapacak firmadan yana karar veriyor.
Zore’de doğa ile birlikte bir tarih de yok olacaktı.
Balbaşı Köyü yakınlarında bulunan Pile Kela Kalesi, keşfedilmemiş tarihi bir mekân olup barajdan ciddi anlamda etkilenecektir. Bu kalenin 2.500 yıllık, Asurlulardan kalma olduğu söylenmektedir.
Doğal mağaraların yanı sıra yapay mağaralar, mağara evler ve keşfedilmeyi bekleyen binlerce yıllık bir tarihin burada saklı olduğu bilinmektedir. Çok eski yerleşim alanlarına ait kalıntıların bulunduğu ve Neolitik dönemde yerleşim gördüğü, antik dönemden kaldığı tahmin edilmektedir.
Henüz bu bölgede bir arkeolojik alan araştırması yapılmadığı için tarihin ne kadar eski olduğu net olarak bilinmemektedir.
Böylesi önemli bir doğa ve kültürel miras değerimiz, ömrü 40-50 yıl olan bir baraja feda edilemez.
Barajdan elde edilecek birkaç kilovat elektrik yerine, eko turizm ile bu bölgenin barajdan kat kat daha büyük gelirler sağlayacağından eminim.
Barajların ekosisteme verdiği zarar bilinmektedir.
Bu bölgeye baraj yapılması durumunda, nem oranının artmasıyla kış aylarında yağan kar miktarında azalma yaşanacaktır.
Barajlar nedeniyle son yıllarda sadece ilimizde değil, Sason’daki yüksek dağlara da artık kar yağıyordu. Zore Vadisi’nde yapılacak baraj, buradaki kar yağışını da ciddi biçimde etkileyecektir.
Dicle Nehri başta olmak üzere art arda yapılan barajlar yüzünden bölgede kar yağışında ciddi azalma olmuş; bu da yer altı ve yer üstü su kaynaklarımızda azalmaya neden olmuştur.
Bu nedenle, Zore Vadisi’ne yapılmak istenen baraja karşı durmak gerekir.
Bentlerle, setlerle vadinin bir gölete dönüştürülmesini hayal bile etmek doğa katliamı sayılır.
Zore Vadisi üzerinde yapılmak istenen baraj projesi derhal iptal edilmelidir.
Endemik bitkileri, canlı türleri, doğal güzelliği, her tarafındaki şelaleleri ve berrak suyuyla cennetten bir köşe olan Zore Vadisi mutlaka doğal şekliyle korunmalıdır.
Hangi hakla buraya Hidroelektrik Santral (HES) kurulması planlanıyor, doğrusu anlamış değilim.
Bu proje hayata geçerse güzelim vadi yok olacak.
