Lüks konut mu, makul konut mu olsun?

Batman Ovası günden güne betonlaşıyor.

Her gün yeni, verimli birinci sınıf tarım arazisi yok oluyor. Bir sene önce pamuk, mısır, buğday, arpa, mercimek yeşeren topraklarda, bakmışsınız bu sene betondan bir bina yükselmiş. Batman'ın yerleşim sınırları dört bir yandan genişliyor.

Batı istikametinde şehir neredeyse Batman Çayı'na dayandı.

Silvan Yolu, 15 km ötedeki Bıçakçı-Kerike Köyü ile şehir arasındaki mesafe hızla kapanıyor.

OSB Batman istikametinde, karayolu güzergâhındaki neredeyse tüm arazilerde beton yapılar dikildi, bundan sonra sıra arka parsellerde.

Hasankeyf Yolu istikametinde, Akça-Tilmiz Köyü'ne kadar yüksek katlı binalar yetişti; Binatlı – Bileder Köyü'ne yetişti yetişecek binalar var.

Batıraman Dağı istikametinin, TOKİ konutları ile şehrin birleşmesine ramak kaldı.

Beşiri-Batman Yolu üzerindeki Kıra Dağı’nın düzlük alanına, habire villalar yapılıyor.

Geleceğimiz betonlaşıyor, günden güne. Sahip olunan verimli toprakların kıymeti bilinmiyor.

Bir konut yetmiyor insanlara; bağ evi de, villa da, yazlık da olsun diyerek adım adım toprağı betonlaştırıyorlar.

Lüks ve konforlu bir yaşam çılgınlığı şehrimizde almış başını gidiyor. Yüzlerce boş, yüzlerce saltık daire var ama hâlâ yeni inşaatlar yapılıyor.

Sorun konut açığı değil.

Sorun, emlak sahibi olanların genelde zengin olması, bir kişinin birden fazla daire sahibi olması ve konut ticaretinin yanında yeni teknolojik harikalarla daha lüks ve gösterişli konutların yapılması.

İmar alanları ve politikaları, evsizlerin konut ihtiyacını karşılamaya ve makul konut özelliğine göre belirlenmiyor, ne yazık ki.

Geçmişten bugüne kadar imar planlarının hazırlanmasında, ihtiyaç sahiplerini konut sahibi yapma gibi bir politika izlenmemiştir.

İmar planlarının gelişimi ile zenginler daha çok zengin olurken, evsiz olanlar yine evsiz kalıyor.

Oysa imar planları daha çok evi olmayan ve kiracı konumunda olanları kapsamalı.

Bu şehri planlarken herkesin barınacak makul bir evi olması öncelikli hedef olmalıdır.

En temel insani hak ve ihtiyaçlardan biri, barınacak evdir.

Daireler 4+1 veya dubleks yerine daha makul, daha dayanıklı ve ısı yalıtımlı olmalıdır.

İmar planında, konut edindirme politikaları daha çok evsizler baz alınarak hazırlanmalıdır.

Batman'da konut açığı makul tarzda giderilirse, tarım arazileri de kurtulmuş olur.

Hayali bir ev olanları ev sahibi yapabilmek için de tarım arazileri yerine şehrin mevcut yerleşkesi içerisinde yerinde dönüşüm projesi geliştirilmelidir.

Yerinde dönüşüm projesinin, hem belediyeler hem konut sahipleri açısından birçok avantajı vardır.

Batman’da işgal edilen alan, düzgün bir yapılaşma ile 500 bin nüfus yerine 3 milyon nüfusu barındırabilecek düzeydedir. Yeter ki lüks ve geniş daireler yerine makul daireler tercih edilsin.

Batman’da şu anda nüfusun yarısından fazlasının kendine ait evi yok ve kiradadır.

Bu nedenle evsiz ve kiracı durumundaki ailelerin kaderi, ev sahiplerinin elindedir.

“Dairemi boşalt” dediği zaman boşaltmak durumundadırlar.

Kiracı durumunda olanların sayısının daha fazla olması nedeniyle, ev sahipleri kira artışını keyfi olarak istediği düzeyde artırabiliyor.

Kira artışlarında bir seviye ve sınır yok; kontrat yok, dileyen dilediği kadar artırabiliyor.

Şu anda asgari ücret alıp neredeyse ücretinin çoğunu kiraya verenler var.

Bu nedenle mağduriyetler göz önünde bulundurularak, devletin ve belediyelerin acilen Batman’da sosyal konut projelerini geliştirmesi gerekir.

İnsanların sorunsuz, rahat ve güvenli bir şekilde yaşama hakkı için bir konutunun olması şarttır.

Devletin ilgili kurumları, belediyeler ve herkes için uygun fiyatlı, sağlam konutlar yapması temel görevidir. Batman'ın lüks değil, makul konutlara ihtiyacı bulunmaktadır. Bu nedenle kurumların, inşaat yapan müteahhitlerin, mimarların ve imar planına izin veren belediyelerin şehrin ekonomik ve sosyal durumuna göre stratejiler ve eylem planları geliştirmeleri gerekir. Bu sayede hem evsizler ev sahibi olur hem tarım arazileri daha fazla işgal edilmez.