Veysel Karani Türbesi’nin kubbesini niçin yıktınız?
Yaklaşık elli yıl önce, köyümüzde yaşayan ne kadar kişi varsa, büyük küçük demeden arkası açık bir kamyonetin kasasında 110 kilometrelik bir yolculuk yaparak Veysel Karani Türbesi’ni ziyarete gitmiştik.
Benim hayatımdaki en uzun yolculuktu bu.
Henüz ilkokula yeni başlamış bir çocuktum ve yaşadıklarımızı hâlâ bugün gibi hatırlıyorum.
Oraya vardığımızda, bizim gibi birçok kişinin zorluklara rağmen türbeye büyük bir inanç ve bağlılıkla akın ettiğine şahit olmuştuk.
Birçok kişi dualar ediyor ve türbenin yanındaki sadaka kutusuna para atıyordu, tabi paranın nereye gittiğini bilmeden, sadece kalpten gelen bir niyetle.
Türbede kurbanlar kesilir, adaklar verilirdi.
Kimin bir hastalığı, çözülmeyen sorunu varsa gider, duş eder ve temennilerde bulunurdu.
Veysel Karani Hazretleri’nin türbesi, bölgede halkın gözünde manevi bir değer, kutsal bir mekân olarak görülürdü.
Hz. Muhammed’in hırkasını bizzat emanet ettiği bir veli olarak, halkın gönlünde taht kurmuştu. Hazreti Muhammed’in:
“Beni ziyaret etmek imkânına erişemediğinizde, kardeşim Veysel Karani’yi –makamını– ziyaret ediniz”Bu hadis, yıllar yılıdır Veysel Karani’ye olan saygı ve bağlılığın temelini oluşturuyor.
Veysel Karani’nin önemine ve tam olarak nerede vefat ettiğinin bilinmemesine rağmen sadece ülkemizde değil, birçok İslam ülkesinde adına türbeler yapılmıştır.
Ne yazık ki, Suriye’de bulunan türbesi IŞİD tarafından bombalanarak yok edildi.
Yakın coğrafyamızda geriye sadece Baykan ilçesi Ziyaret beldesindeki türbesi kalmıştı.
Gazetecilik hayatım boyunca bu türbe hakkında sayısız kez haberler yazdım, defalarca ziyaret ettim. Türbenin ve çevresinin sahip olduğu manevi hava, her gidişimde beni derinden etkilerdi.
Son olarak Ziyaret beldesinden geçerken türbeye uğradım ve gördüklerime inanamadım.
Selçuklu Dönemi’nde temelleri atılan, o manevi havası büyük türbeden eser kalmamıştı.
Meğer türbe, tescilli bir kültür varlığı sayılmadığı için kubbesi ‘yenileme’ adı altında yıktırılmış ve yerine yeni bir yapı inşa edilmeye başlanmış.
Kim bu kararı verdi, bu fikri kim ortaya attı bilmiyorum. Ama şunu çok net söyleyebilirim ki, kim yaptıysa yanlış yapmış.
Böyle derin bir maneviyat taşıyan, halkın gönlünde kutsal bir yere sahip olan bir yapıyla ilgili karar alınırken mutlaka halka danışılmalıydı.
Çünkü bu türbe, tarihi bir yapıdan ziyade manevi bir değere sahipti.
İnsanlar türbeye girerken saygıdan yüzünü türbeye çevirmek için geri adımlarla çıkarlardı.
Gel gör ki, gösterişli bir yapı uğruna ‘kubbe tarihi değil’ denilerek yıktırılmış.
Mardin Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’nun 21.03.2025 tarihli ve 1709 sayılı kararı ile türbenin tescilli eser olmadığına karar verilmiş. Bu karar doğrultusunda, Vakıflar Genel Müdürlüğü ile Gaziantepli hayırsever iş insanı İsmail Tekağaç arasında imzalanan protokol gereği türbenin yenilenmesi planlanmış. Ancak bu, son derece talihsiz bir karar olmuş.
Ne kadar görkemli ve büyük bir yapı inşa edilirse edilsin, o eski manevi değeri geri getirilemez. Muhtemelen türbenin kubbesi en az 200 yıllıktı ve Ahlat taşından yapılmış bu mimari şaheserin yıkılması asla doğru bir karar değildi.
Sormak istiyorum:
Neden yıktınız o manevi değeri büyük kubbeyi?
Kime sordunuz?
Allah aşkına söyleyin!
Eminim ki bu sorulara verilecek tatmin edici bir cevabınız yoktur.
Hem tarihî bir değerin hem halkın kutsal kabul ettiği bir mekânın bu şekilde yerle bir edilmesi beni derinden üzdü.
Çocukluğumuzun hafızasına kazınmış o büyük manevi değer, o eşsiz mimari yapı artık yok.
Yerinde ise sadece bir inşaat yükseliyor.
Kim bu kararı verdi?
Neden verdi?
Ne istediniz Veysel Karani’den?
Anlamış değilim.
Tek bildiğim şey, o manevi değeri yüksek türbeye yazık oldu.
Gerçekten yazık.
Eskisinin yerine ne kadar da ihtişamlı bir bina yaparsanız yapın, o manevi atmosferi geri getiremezsiniz.
Bu kararları kim, niye, neden halka rağmen alıyor anlamış değilim.
