Bir bardak çay 30 lira olur mu, olmaz mı?

Batman’daki gazeteciler arasında meslekte en kıdemlisi Nizamettin İzgi’dir.

Nizamettin abi kıdemi kadar da mütevazı ve işini iyi yapan biridir.

Neredeyse yaşım kadar bu meslekte geçmişi olmasına rağmen yazdıkları ile ilgili bazen görüş ayrılığı yaşadığımızda kendisini arayıp rahat bir şekilde eleştiri yapabiliyorum.

Öneri ve eleştiriye o kadar açık ki bunu rahatlıkla yapabiliyorum.

Hâlâ mesleğe yeni başlamış gibi işini severek, titizlikle ve özenle yapıyor.

Bu özelliğinden dolayı Batman’da ne olup bitiyorsa, nerede olursa olsun anında sosyal medya hesaplarında paylaşıyor.

7/24 telefonu açık. Kim ararsa arasın mutlaka dönüş yapıyor, sosyal medyadan gelen her türlü mesajı da mutlaka yanıtlayıp gereğini yapıyor.

Sadece haber vermek için değil, kimin başı ağrısa Nizamettin İzgi’yi arıyor.

Sadece haber vermek için değil, mağduriyeti için de çok kişi kendisini arıyor.

Örneğin bir lokantaya biri gitti, orada hizmeti veya fiyatı beğenmediyse direkt Nizamettin abiyi arar.

Kafeye otur da çay fiyatını beğenmediyse hemen aklına gazeteci Nizamettin İzgi gelir.

Nizamettin abiye sadece haber amaçlı konular gelmiyor, şikâyet amaçlı da geliyor.

Çoğu zaman muhatabı ve ilgisi olmayan konular da kendisine iletiliyor.

Ama hiç kimseye “Niye bunu bana anlatıyor veya bildiriyorsunuz?” demiyor. Gereği için ya konuyu ilgili kuruma bildiriyor ya da sosyal medyasında gereğinin yapılması için paylaşıyor.

Dün de sosyal medyada paylaştığı bir konu dikkatimi çekti:

“Bir çay 30 lira olur mu?” şeklinde bir paylaşım.

Vatandaşın biri GAP Mahallesi'nde bir kafeye oturur, arkadaşlarıyla 3 çay, 3 su içerler ve 180 lira hesap öderler.

Oysa Batman’da Kahveciler ve Kıraathaneciler Esnaf Odası’nın belirlediği rayiç fiyata göre su ve çay 10 liradır.

Ancak bazı özel tasarlanmış mekânlarda çay, su, kahve fiyatları geçerli rayicin çok çok üstündedir.

Fiyatlardaki istikrarsızlıkla ilgili sıkça şikâyetler geliyor.

Artan hayat pahalılığı karşısında halktan bu tür çokça şikâyetler geliyor son zamanlarda.

Bir porsiyon yemek olmuş, 250 ile 400 lira arasında.

Bir çay fiyatı, yere göre 10 ile 40 lira arasındadır.

Piyasalardaki fiyatları boyuna artıran esnaf, bunu artan giderlere bağlıyor.

Merkezi caddedeki kahvehaneler ve lokantaların kiraları 50 ile 200 bin lira arasında değişiyor.

Vasıfsız bir elemanın aylık maliyeti 30 bini aşıyor. Bir ustanın ücreti 50 ile 100 bin lira arasında.

Bir işletmede en az 5 kişi çalışsa, kira ile birlikte alın size aylık 300 bin lira sadece kira ve işçilik.

İş yerine yapılan yatırım, elektrik, doğalgaz, su ve internet gibi giderlerle birlikte; kafe ve lokantalarda mutfak için gerekli gıdalarla birlikte en küçük işletmenin gideri aylık neredeyse 500 bin ile 1 milyonu bulmaktadır.

Hadi bu işletmeye milyonlarca lira yatırım yapan kişi hiçbir şey kazanmasın, yine de bir kafe veya kahvehaneyi çay ve suyu 10 liradan satarak döndürmek mümkün değildir.

Bu bardağın bir tarafı, bir de diğer tarafına bakalım:

Hadi aylığı 15 bin olan emeklileri geçelim, onlar hiç kahvehane ve kafelere uğramasın.

Bir kişi asgari ücret kadar maaş alıyorsa bir çaya değil 30 lira, 10 lira bile ödese ona çok gelir.

Anlayacağınız bu durumda herkes kendine göre haklıdır.

Bir bardak çayı 30 liraya satan da, buna itiraz eden de haklıdır.

Çünkü halkın alım gücü gittikçe düşerken, zamlar yüzünden esnafın da ödemeleri katlandıkça katlanmaktadır.

O yüzden de halk da esnaf da bir çayın fiyatını sorun olarak görmekte haklıdır.

Bu ekonomik şartlarda hem halkın hem de esnafın memnun olacağı bir yol bulmak gerekir.

En yüksek kalemlerden birisi olan konfor ve kiradan kaçmak gerekir.

Her şeyden biraz kısmak gerekir.

Vatandaş da daha çok mütevazı mekânları tercih etmelidir.

Serbest piyasa gereği dileyen dilediği fiyata hizmet verebiliyor. Bütçesini aşan yerleri tercih etmemeleri gerekir.

Bir yerde çay 30 liraysa ve senin bütçeni aşıyorsa, sen de 10 liraya çay-suyu satan mekânları tercih edersin.

Batman’da kahvehane ve çay ocaklarında diğer bir şikâyet de 10-15 dakikada bir çay servisinin dolaştırılmasıdır.

Her servis geldiğinde garson genelde sormadan çayı masaya bırakıp gidiyor.

Bu da halkın sıklıkla karşı çıktığı davranışlardan birisidir.

Bir kahvehaneye oturduysan verilen o hizmetin bir karşılığı olarak ikramlardan bir şey içmek veya yemek gerekir,

Ama ikinci kez istemeden masaya su ve çay bırakılması ve ikide bir teklif edilmesi doğru değildir.

Bir iki saat oturan birine her 10-15 dakikada bir çay bırakmak yanlış bir uygulamadır.

Ama saatlerce orayı işgal edip sadece bir çay içmek de doğru değildir.

Bunun da, kafelerdeki çay fiyatlarına makul bir çözüm bulunması gerekir.

Peki kim bulacak çözümü? Tabii ilgili Esnaf Odası, Esnaf Odası Birliği Başkanı.

Umarım Sayın İzgi’ye iletilen “30 liraya çay” ve bana iletilen “10-15 dakikada bir masaya çay-su servisi” konusuna bir çözüm bulunur.