Çarşı her şeye karşı!..

Vatandaş istiyor; şehrin kalabalığından, plansız programsız büyümüş alt ve üst yapı sorunları devamlı yetersiz gelen, trafiğinde boğulduğu, betonuna sıkışıp kaldığı, üst üste bir yaşamdan kendiyle beraber çoluğunu çocuğunu, sevdiklerini çıkarıp kurtarmak istiyor.

Bunun içindir ki pandemiden, depremden, stresten kaçayım deyip, hobi bahçeleri adıyla, kimilerinin fahiş karlarla sattığı, üçyüz, beşyüz metrekarelik bahçeleri, devletin yıkma pahasına alıyor.

Mevzu bahis olduğunda "Devlet hobi bahçelerini, düzensiz plansız, olduk olmadık tarım alanlarına yapılan müstakil evleri, yıkmadan önce, vatandaşın ihtiyacına cevap versin, planlı alternatifler oluştursun, ondan sonra sen misin izinsiz programsız, tarım arazilerini bölüp bölü pev yapıyorsun diye yıksın" diye daha önce de yazdım.

Nihayet oluyor. Batman’ın 6 farklı bölgesinde; başta Amso, Diktepe, Karayün, Zilek, Kantar Bölgesinin ismi zikrediliyordu, şimdi Kıra, Diktepe, Çayüstü, Karayün, Akça ve Oymataş bölgesi konuşulmaya başlandı.

Bunların hangisinde olursa olsun, planlanan Uydukent projesi tam da şehrin beton sıkışıklığı ve gürültüsünden kaçmaya çalışan vatandaşın derdine, hobi bahçeleri çıkmazına, cevap veren bir çalışmadır. Bu proje hayata geçirilebilirse Batman nefes alacak.

Özellikle tarım vasfını yitirmiş alanlarda planlandığı söylenen proje, Batman’ın 37 bin dönümlük sıkışmış kent yapısına, 15 bin dönümlük, doğayla iç içe, yatay mimari olarak, zemin artı bir katlı, bahçeli evlerle soluk aldıracak deniyor.

Projenin şehri geliştirecek yeni projelere kapı aralayacağı da ihtimaller dahilinde. Uydukent projelerinin bölgeleri tespit edilirken, çevre illere daha kolay ve daha kısa ulaşımı sağlayacak yolların da gündemimize girmesi ve hayata geçirilmesi olasıdır.

Batman Valisi Ekrem Canalp, beraberinde Batman Milletvekili Ferhat Nasıroğlu ve Ak Parti İl Yönetimi ve İl Özel İdare Genel Sekreteri Abdulkadir Özer’le bu projeyi hayata geçirmede kararlı görünüyor.

Bahsi geçen ve üstüne Ankara’da Bakanlıklar nezdinde onay sürecine başlanan projenin altında, her kimin imzası bulunacaksa, bugünü ve yarınıyla Batmanlıların takdirini kazanacaktır. Ve bu çalışmaya kimsenin itirazı olmaz diye düşünürken sosyal ağlardan birinde gördüğüm, Batman Mimarlar Odasının bir afişi beni yanılttı.

“Uydu kentler, kontrolsüz yayılma kenti parçalıyor” başlıklı afişte sıralanan iddialar: Yayılmacı yerleşim tarım alanlarını parçalıyormuş. Yeni yollar yeni altyapı talepleri maliyetleri arttırıyormuş. Çevrede yeni yapılaşma baskısı oluşturuyormuş. Parçalı kent sürdürülebilir değilmiş.

İnsanın, derdiniz ne, diyesi geliyor.

Sen Ziraat Odası değilsin ki tarım senin derdin olsun. Bırak da tarım için ziraatçiler konuşsun ki proje tarım ya da mera vasfını yitirmiş alanlarda planlanıyor.

Sen ki daha sağlıklı bir kent hayatı için, üst üste, tepeleme bir kent mimarisini değil, daha yaygın, yani sizin ifadenizle yayılmacı, yatay mimariyi tavsiye etmeliyken, tepeleme mimariyi savunuyorsun. İnsanın aklına, hince ihtimaller geliyor. Mesela ederinin iki üç katına sözde villaları 50 metrekare bahçeyle satamamaktan mı endişe ediyorsunuz?

En garibi de şu ki yeni yollar, yeni altyapı çalışmalarını sizin talep etmeniz gerekirken, maliyet derdiyle, başkasının talep etmesine bile karşı çıkıyorsunuz.

Çevrede yeni yapılaşma baskısı oluşturuyormuş. Sizi mi basıyor ne oluyor anlamadım ki. 15 bin dönümlük yeni imar alanlarının açılması, arazi maliyetlerini haliyle ev maliyetlerini, özellikle bahçeli villa maliyetlerini ve fiyatları düşüreceğini bilecek kadar işinizle ilgilisiniz umarım. Ha belki de bahçeli müstakil bir evi artık 30 bin 40 bin liradan satamayacağınızdan endişe ediyorsunuz?

Parçalı kent sürdürülebilir değilmiş.

Siz sürdürmeyin zaten.

Her neyin derdini sürdürüyorsanız artık.

Sektörden tanıdığım ve düşüncesine kıymet verdiğim bir arkadaşa sordum: Mimarlar Odası neye karşı dedim?

Verdiği cevap: Çarşı herşeye karşı.

Vatandaşı kaçırdınız çarşıdan, öyle ki derdini bile anlamaktan uzaksınız artık. Vatandaş nefes alacak kentler ve o kentlerde fiyatıyla ulaşılabilir sağlıklı evler istiyor.

Bunu sağlayacakları, sağlamak için çabalayacakları şimdiden tebrik ediyorum.