Avrupa notları - 1

En Zengin, En Pahalı ve En Mutlu Ülke: İsviçre

Avrupa’nın en zengin, en pahalı ve en mutlu ülkesi İsviçre desem yanlış olmaz. Çünkü İsviçre gerçekten çok ilginç bir ülkedir.

Yaklaşık 40 bin kilometrekarelik yüzölçümünün yüzde 65’ini güneydeki Alpler ve kuzeydeki Jura Dağları oluşturuyor. Geriye kalan yüzde 35’lik bölümünde ise yaklaşık 10 milyon insan yaşıyor.

İsviçre zengin bir ülkedir. Bunun en önemli nedenlerinden biri, Alp Dağları’nın yılın yaklaşık on iki ayı turizmden gelir sağlamasıdır. Tarım sınırlıdır ama ülke halkının ihtiyacını karşılayacak düzeydedir. Dışarıdan meyve ve sebze almadıklarını, kendi yetiştirdikleri ürünlerin organik olduğunu söylüyorlar. Suni gübre kullanmıyorlar. Besledikleri hayvanların atıklarıyla ormanlardan topladıkları ağaç artıklarını makinelerle toz hâline getirip tarlalara gübre olarak serpiyorlar.

Ayrıca kullandıkları tarım makinelerine farklı başlıklar takarak aynı araçla ekme, biçme ve gübreleme gibi birçok işi yapabiliyorlar. Tarımda teknoloji ve verimlilik oldukça ileri düzeyde.

İsviçre’nin bir diğer önemli gelir kaynağı ise bankacılık sektörüdür. Dünyanın birçok ülkesinden kişi ve kurumların paraları uzun yıllardır İsviçre bankalarında tutuluyor. İsviçre bankacılık sistemi, özellikle geçmişte gizlilik anlayışıyla dünyanın dikkatini çekmişti. Bu durum, ülkenin finans sektörünün gelişmesinde önemli rol oynadı.

Bize göre İsviçre çok pahalı bir ülkedir. Örneğin bir kilo domatesin veya herhangi bir sebze ve meyvenin fiyatı 300 TL’den başlayıp 1.000 TL’ye kadar çıkabiliyor. Bir kilo et yaklaşık 1.500 TL. Dışarıda bir çay veya kahve 150 TL civarında. Tüm Avrupa’da olduğu gibi İsviçre’de de kiralar oldukça pahalı; orta hâlli bir evin kirası 100 bin TL’den başlıyor.

Ama durun, durumları o kadar da kötü değil. Çünkü kazandıkları para da bir hayli yüksek.

İsviçre’de asgari ücret yaklaşık 4.400 frank civarında. Bu gelirle birkaç aylık ev kirası karşılanabiliyor; yaklaşık 2.200 litre benzin alınabiliyor ve 120 kilo civarında et satın alınabiliyor. Yani her ne kadar fiyatlar yüksek olsa da gelir düzeyi de buna paralel olarak yüksek.

Peki, neden mutlular?

Çünkü İsviçre sosyal devlet anlayışının güçlü olduğu bir ülke. İnsanların gelecek kaygısı daha az. Devlet, çocuklara belirli koşullarda eğitim ve sosyal destekler sağlıyor. 18 yaşını dolduran bir genç, kendi hayatını kurabilecek imkânlara sahip olabiliyor. Bu nedenle anne ve babalar, kazandıkları parayı yalnızca çocuklarının geleceği için biriktirmek zorunda hissetmiyorlar.

Bir İsviçreli her yıl bir veya iki kez yurt dışına tatile gidebiliyor. Ancak yaz aylarında çoğu zaman ülke dışına çıkmıyorlar. Çünkü İsviçre yazın zaten başlı başına bir tatil ülkesi. Kışın ise Güney Afrika, Latin Amerika gibi yaz mevsiminin yaşandığı ülkelere gitmeyi tercih ediyorlar.

Bir işçi veya memur isterse işinden belirli bir süre izin alarak üç ay, altı ay hatta bir yıl boyunca seyahat edebiliyor. Tatilini yaptıktan sonra ülkesine dönüp yeniden işinin başına geçebiliyor.

Emekliler ise bambaşka bir hayat yaşıyor.

Maddi durumu iyi olanlar özel bakıcı veya hizmetçi tutabiliyor. Maddi imkânı olmayanlar ise evini veya servetini devlete bırakıp devletin bakım hizmetlerinden yararlanabiliyor. Devlet onları yaşlı bakım merkezlerinde ağırlıyor.

Fakat bu yerlere bizim alıştığımız anlamda “huzurevi” demek pek doğru değil. Daha çok bir tatil beldesini andırıyorlar. Yaşlılar için eğlence geceleri düzenleniyor, yurt içi ve yurt dışı geziler organize ediliyor. Çocukları da istedikleri zaman onları ziyaret edebiliyor. Burada kalanlar, çoğu zaman kendi iradeleriyle bu yaşamı tercih ediyor.

Yaşıtlarıyla birlikte, özel bakımları ve ihtiyaçları karşılanarak huzurlu bir hayat sürüyorlar.

İnsan bütün bunları görünce ister istemez şu cümleyi söylüyor:

“Burada ölünmez, yaşanır.”