Hazır beton ve BİMS’çilerin sonu ne olacak?

İnsanların barınma, ısınma ve akla gelebilecek her türlü ihtiyacını karşılamakta olan sanayi tesislerinin doğaya elbette bir maliyeti vardır.

Gerek hammadde kaynakların temininde gerekse işletme aşamasında doğaya ve çevreye mutlaka zarar verilmektedir.

Hiçbir sanayi tesisi, hiçbir ham madde ocağı doğaya sıfır maliyetle faaliyet gösteremez. Gülsuyu üreten bir fabrikanın bile doğaya bir etkisi vardır.

Öncelikle bu gerçeği kabul etmek gerekiyor.

Batman Çayı kenarında ister tekstil kenti kurulsun, ister farklı sektörlere yönelik tesisler yapılsın, isterse alan imara açılarak konut veya turistik tesislere dönüştürülsün, sonuçta doğaya mutlaka bir etkisi olacaktır.

Gelelim asıl meseleye...

Batman Çayı kenarında bulunan hazır beton, kum eleme ve BİMS tesislerinin taşınması konusu 2022 yılından bu yana gündemde.

Dönemin Valisi Hulusi Şahin, konuyu ilk kez gündeme getirmişti. Ancak daha sonra mesele rafa kalktı.

Bölgedeki yeşil kuşak çalışmaları ve imar değişikliklerinin ardından konu yeniden gündeme geldi.

Batman Çayı kenarında bulunan 8 hazır beton santralinden ikisi hariç diğerlerinin ruhsatı bulunuyor. Her bir tesiste yaklaşık 40 kişi istihdam ediliyor ve günlük 400 metreküp beton üretiliyor.

Buradaki eleme tesislerinde üretilen kum, Midyat'tan Diyarbakır'a kadar birçok yerleşim yerinin ihtiyacını karşılıyor.

Tesis sayısının fazla olması rekabeti de beraberinde getiriyor. Bu durum piyasaya uygun fiyatla ürün sunulmasını sağlıyor.

Hazır beton tesisi sahipleri ise yer değişikliğinin hem kendilerine hem de şehre ciddi maliyetler getireceğini düşünüyor. Taşınmanın üretim kalitesini ve maliyetleri de etkileyeceğini dile getiriyorlar.

İlgili kurumlar tarafından hazır beton santrallerine taşınmaları için 15 günlük süre verildiği belirtiliyor.

Tesis sahipleri, bir tesisi taşımanın maliyetinin çok yüksek olduğunu, yeniden tesis kurmanın daha uygun olabileceğini söylüyor. Yeni bir tesisin maliyetinin ise 60 ila 100 milyon lira arasında olduğunu ifade ediyorlar.

Doğal olarak hiçbir tesis sahibi bu maliyeti üstlenmek istemiyor.

Bu nedenle ortak bir yol bulunması gerektiği dile getiriliyor. Çevreye zarar verdiği tespit edilen tesislerin modernize edilmesi veya hazır beton üretimi dışında farklı faaliyet yürüten tesislerin bu faaliyetlerini sonlandırması gibi seçenekler değerlendirilebilir.

Kaldı ki Batman çayının ıslahi ile birlikte yeni duvar çalışmalarıyla birlikte çayda kum kalmadığına göre, bu tesisler zaman içerisinde taş ve çimento üretimine yönelmek zorunda kaldıklarında zaten buradan ayrılmaları gerekecek.

Yani bu gün olmasada birkaç sene içerisinde kendileri taş ocaklarına daha yakın güzergaha taşınacaklar.

Tabi BİMS üreticilerinin durumuda bundan farklı değil.

Batman Çayı kenarında 23 BİMS tesisi bulunuyor.

Geçmişte bunlar Çay Mahallesi ve Bağlar Mahallesi içerisinde üretim yapan briketçilerdi. Belediye, yaklaşık 20 yıl önce büyük bir mücadele sonrasında bu üreticilere Çay kenarında, köprü başında yer göstererek taşınmalarını sağlamıştı.

Zamanla briketin yerini BİMS sektörü aldı. Bugün bu sektör de Batman'ın yanı sıra tüm bölgeye hitap ediyor.

Ancak taşınmaları için verilen sürenin dolması üzerine bu tesisler geçtiğimiz hafta mühürlendi.

BİMS üreticileri, taşınmaları veya yeni tesis kurmaları için önerilen alanları ticaret, ulaşım ve ekonomik açıdan uygun bulmuyor. Ayrıca çevreye herhangi bir zararlarının olmadığını savunuyorlar.

Anlayacağınız, her iki sektör de taşınmaya sıcak bakmıyor.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü ile belediye ise tahliye konusunda kararlı görünüyor.

Son olarak hafta sonu her iki sektörün temsilcileri AK Parti Batman Milletvekili Ferhat Nasıroğlu ve İl Başkanı Hüseyin Şansi ile bir görüşme gerçekleştirdi.

Görüşmede talep ve önerilerini iktidar temsilcilerine ilettiler.

Muhtemelen mesele bundan sonra AK Parti kurmayları ve ilgili kurumlar tarafından yeniden masaya yatırılacak. Tarafların ortak bir noktada buluşması için değerlendirmeler yapılacak.

Peki, bu tesislerin taşınması belli bir takvime mi bağlanacak?

Yeni bir yer mi tahsis edilecek?

Yoksa tesisler bulundukları yerde korunarak çevreye zarar vermeyecek şekilde modernize mi edilecek?

Bütün bu soruların cevabı, meselenin taraflarının yapacağı değerlendirme ve istişareler sonucunda ortaya çıkacak.

Ancak unutulmaması gereken bir gerçek var.

Bir tarafta çevrenin korunması ve şehrin geleceği, diğer tarafta istihdam, üretim ve sektörün ekonomik devamlılığı bulunuyor.

Önemli olan, bu iki taraf arasında dengeyi koruyarak Batman'ın yararına olacak ortak bir çözüm bulabilmektir.