İnsanlık tarihi boyunca servet, güç ve makam çoğu zaman saygınlığın ölçüsü gibi görülmüştür.
Oysa hayatın bize öğrettiği en temel gerçeklerden biri şudur: Parayla zengin olunabilir ama parayla adam olunmaz.
Paranız olabilir. Fabrikalarınız, otelleriniz, şirketleriniz, sayısız gayrimenkulünüz olabilir. Ancak bunların hiçbiri tek başına insanın olgunlaştığını, piştiğini ve insanlık mertebesinde yükseldiğini göstermez. Maddi zenginlik ile manevi olgunluk aynı şey değildir. Hatta çoğu zaman biri artarken diğerinin eksildiğine bile şahit oluruz.
Buna karşılık cebinde beş kuruşu olmayan bir insan; anlayışıyla, tevazusuyla, ahlakıyla ve bilgeliğiyle toplumun en kıymetli insanlarından biri olabilir. Çünkü insanı değerli kılan sahip oldukları değil, olduğu kişidir.
Ne yazık ki yaşadığımız coğrafyada bunun örneklerini sıkça görüyoruz. Türkiye'nin maddi açıdan en zengin insanlarından bazılarının zaman zaman sergilediği kibirli ve küçümseyici tavırlar, servetin karakter inşa etmeye yetmediğini açıkça gösteriyor. Bir ırkı, bir toplumu veya bir kesimi sözde mizah adı altında aşağılayanlar, aslında kendi seviyelerini ortaya koymaktadırlar. Çünkü gerçek mizah güldürür; hakaret ise sahibinin ahlak seviyesini ele verir.
Daha da üzücü olan, bu tür davranışların etrafında oluşan yağcılık ve yalakalık düzenidir. Paranın ve gücün karşısında eğilen, doğruyu söylemek yerine alkış tutan insanlar, toplumun en büyük sorunlarından biridir. Zenginliğin önünde eğilenler, aslında insan onurunun ne kadar ucuzlatılabileceğini göstermektedir.
Oysa bilgi, görgü ve ahlak satın alınabilen şeyler değildir. İnsan okuyarak, düşünerek, sorgulayarak ve hayatın içinde pişerek olgunlaşır. Servet bir insanın cebini doldurabilir ama karakterini dolduramaz. Makam bir insana yetki verebilir ama hikmet veremez.
Eskilerin güzel bir sözü vardır: "Altın semerin vurulduğu eşek yine eşektir." İnsan bilmedikçe, öğrendiklerini hayata geçirmedikçe ve nefsini terbiye etmedikçe, üzerine altın kemer de taksanız sonuç değişmez. Dış görünüş değişir ama öz aynı kalır.
Bu nedenle çocuklarımıza bırakacağımız en büyük miras para değil, karakter olmalıdır. Toplum olarak hayranlık duyacağımız insanlar da servetiyle öne çıkanlar değil; bilgisi, ahlakı, nezaketi ve insanlığıyla örnek olanlar olmalıdır.