Batman’da özel gereksinimli bireylere yönelik hizmet veren kurumlarla ilgili gündeme gelen iddialar, kentte derin bir üzüntü ve endişe yaratmış durumda.
Zihinsel yetersizlik, otizm, bedensel engeller ve öğrenme güçlüğü gibi farklı ihtiyaçlara sahip bireylere hem kamu kurumları hem de devlet destekli özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri hizmet veriyor. Devletin sosyal devlet anlayışı çerçevesinde sunduğu en önemli hizmetlerden biri de hiç kuşkusuz budur. Özellikle kız çocukları ve kadın bireylere yönelik bakım ve eğitim hizmetleri ise çok daha hassas bir yaklaşım gerektiriyor.
Batman’da faaliyet gösteren kamu ve özel rehabilitasyon merkezleriyle ilgili zaman zaman çeşitli ufak tefek iddialar kamuoyuna yansıyordu. Ancak son günlerde jandarma tarafından özel bir bakım ve eğitim merkezine yönelik gerçekleştirilen operasyon, şok etkisi yarattı.
Öncelikle şunu belirtmek gerekir ki soruşturma hâlen devam ediyor ve dosyada gizlilik kararı bulunuyor. Bu nedenle kamuoyu, iddiaların ne kadarının doğru olduğunu henüz bilmiyor. Hukukun temel ilkelerinden biri olan masumiyet karinesi gereği, haklarında işlem yapılan kişilerin yargı süreci tamamlanıncaya kadar suçlu ilan edilmesi doğru değildir.
Ancak ortaya atılan iddialar son derece ağırdır. Basına yansıyan bilgilere göre soruşturma kapsamında cinsel istismar, şiddet, kamu kurumlarını dolandırma, şüpheli ölümler, kırmızı reçeteli ilaç uygulamaları ve kürtaj iddiaları araştırılıyor. Operasyon kapsamında yaklaşık 80 kişinin gözaltına alındığı, kurum sahibinin de aralarında bulunduğu 15 kişinin tutuklandığı belirtiliyor. Soruşturma konusu olan kurumun faaliyetleri de durduruldu.
Eğer iddialar doğruysa, burada yalnızca bireysel suçlardan değil, aynı zamanda ciddi bir denetim zafiyetinden de söz etmek gerekir. Çünkü böylesine ağır suçlamaların yöneltildiği bir kurumun uzun süre faaliyet göstermiş olması, denetim mekanizmalarının yeterince işleyip işlemediği sorusunu gündeme getiriyor.
Zamanında ve etkin denetimler yapılmış olsaydı, olayların bu boyuta ulaşmasının önüne geçilebilir miydi? Bu soru, bugün birçok vatandaşın zihninde yer alıyor.
Özellikle özel gereksinimli bireylerin bakım gördüğü merkezlerde denetimlerin çok daha sıkı ve şeffaf yürütülmesi gerekiyor. Çünkü bu bireyler çoğu zaman kendilerini ifade etmekte zorlanıyor ve yaşadıkları olumsuzlukları dile getirme konusunda ciddi güçlüklerle karşı karşıya kalabiliyor.
Batman'da gündem olan bu tatsız konu, siyasi partilerin de gündemine taşındı. DEM Parti milletvekilleri meseleyi Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne taşırken, Batman’da da yürüyüş ve basın açıklamaları düzenlendi.
Yılmaz Güney Alanı’nda gerçekleştirilen açıklamaya DEM Parti Batman Milletvekili Zeynep Oduncu Kutevi, DEM Parti Çocuk Hakları Komisyonu Sözcüsü Beritan Güneş Altın, Parti Engelliler Komisyonu Eş Sözcüsü Hatice Betül Çelebi, görevden uzaklaştırılan Belediye Eş Başkanı Gülistan Sönük, DEM Parti İl Eş Başkanı Semra Güneş ve çok sayıda kadın katıldı.
Yapılan açıklamalarda, iddiaların tüm yönleriyle araştırılması, sorumluların ortaya çıkarılması ve benzer olayların tekrar yaşanmaması için gerekli önlemlerin alınması çağrısı yapıldı. Ayrıca kadınlara ve çocuklara yönelik şiddet ile istismar karşısında sessiz kalınmaması gerektiği vurgulandı.
Elbette gündeme gelen iddialardan sonra sadece soruşturmanın sonucunu beklemek yeterli değildir. Aynı zamanda en savunmasız bireyler olan özel gereksinimlilerin güvenliğinin nasıl sağlanacağı, bu alanda hizmet vermekte olan bakım ve eğitim hizmetlerinin nasıl denetleneceği ve benzer olayların tekrar yaşanmaması için hangi adımların atılacağı sorularına da cevap aranmalıdır.
Elbette gizlilik kararı kaldırıldığında ve mahkeme sonuçlandığında gerçekler tam olarak ortaya çıkacaktır. Ancak mahkemenin sonucu ne olursa olsun, çocukların, kadınların ve özel gereksinimli bireylerin güvenliği konusunda en küçük bir ihmal ve istismar kabul edilemez.