Batman’da en önemli meselelerden biri hem işsizlik sorunu var hem bazı iş alanlarında işçi açığı var.
Yani şehrimizde işçi de yok, iş de yok!
Bu nasıl bir yaman çelişki, değil mi?
Anlayacağınız konu iş ve işçi olunca karmaşık bir durum söz konusu oluyor.
Bu karmaşıklığı ‘hem iş, hem de işçi yok’ ifadesi ile izah edebiliriz.
Batman’da yarım asırdır işsizlik konusunda Türkiye'deki şehirlerarasında en üst seviyede yer almaktadır.
Batman’da sanayileşme alanında, özellikle de tekstil sektöründe yatırımların artması ile bazı sektörlerde ve meslek gruplarında işverenler eleman bulmakta zorlanıyor.
İşveren ‘Biz kalifiye işçi bulamıyoruz’ derken, işsizler de iş bulamadıklarından şikâyetçi.
Fernas Gıda / Lavi Şirketi’nde Yönetim Kurulu Üyesi Salih Yıldız, kurdukları meyve bahçeleri ve fabrikada istikrarlı bir şekilde çalışacak personel bulmakta zorlandıklarını söylüyor.
Arçelik-Beko Yetkili Servisi Müdürü Abdulkadir Tatlı, özellikle kalifiye eleman ve sanat öğrenmek isteyen çırakları bulamadıklarını belirtiyor.
Başka bir firma, müşteri hizmetleri için Kürtçe dile hâkim kadın çalışan arıyor, ama istedikleri nitelikte çalışacak personel bulamıyorlar.
Personel bulamayanlarla iş arayanların birbirinden haberleri var elbette.
Ortada bir iletişimsizlik söz konusu değildir.
Ancak işsizlerin sahip olduğu beceriler, işverenlerin aradığı niteliklerle uyuşmuyor.
Bunun ötesinde, genelde iş arayanlar daha çok kamu sektöründe çalışmayı hayal ediyor.
Özellikle her üniversite ya da iki yıllık yüksekokul okuyup mezun olanlar, mesleklerine göre iş olmasına rağmen, daha çok kamu sektöründe iş hayali ile yaşıyorlar.
Batman’da on binlerce üniversiteli işsiz, kamuda iş kovalıyor.
Geçmişte Batman’daki işsizler, hiçbir becerileri, meslekleri olmadığından ve diplomasız oldukları için iş bulamıyorlardı.
Ancak şimdi tam tersi bir durum söz konusu.
İşsizlerin büyük bölümü diplomalı ve hatta aralarında yüksek lisans, doktora yapanlar bile var.
“İlla da devlet dairesinde iş olsun” diyorlar.
Beklentilerini ve geleceklerini hep kamu sektöründe iş kurma üzerine planlıyorlar.
Mesela biri hukuk fakültesini bitiriyor, iyi bir avukat olup işini kurma hayali yerine savcı olmak için çalışıyor.
Doktor, inşaat mühendisi, mimar, bilişim uzmanı da hakeza...
Özel sektörde çalışma veya işini kurma gibi kimsenin hiçbir hayali yok.
Oysa inşaat şantiyelerinde, tarımsal alanda binlerce kalifiye elemana ihtiyaç var.
Bırakın diplomayı, diplomasızlar bile bu alanda iş beğenmiyor.
Batman’da resmen bir diplomalılar ordusu oluşmuş.
Yaptıkları tek şey, geç saatlere kadar kafelerde zaman öldürmek.
Bu sorun biraz da eğitim sisteminden kaynaklanmaktadır.
Eğitim ve öğretim, bireyin her yönüyle yetenek sahibi olma, "ne iş olursa yaparım" anlayışından daha çok, kamuda istihdam merkezli bir anlayışı aşılıyor.
Oysa bugün kamu kurumlarından daha iyi iş güvencesi ve ücret sağlayan firmalar varken, tamamıyla devlet işine odaklanmak doğru değildir.
Bir kere, okullarda mesleki eğitimin yaygınlaştırılması ve iş gücünün değişen beklentilerine uygun çalışma koşullarının oluşturulması gibi kapsamlı bir planlama yapılması gerekir.
“Biz üniversiteliyiz, diplomamız var” deyip iş beğenmezlik yapmak da doğru değildir.
Bir insanın niyeti çalışıp alın teriyle helal para kazanmaksa, kolay kolay iş beğenmezlik yapmaz.
Anlayacağınız, şehrimizde iş de var, işçi de var; ama diploma egosu ve eksik iletişim nedeniyle bu iki sorun çözülemiyor.
Bu konuda da hem işverenlerin hem de diplomalı işsizler ordusunun bakış açılarını değiştirmeleri için bir eğitime ihtiyaç bulunmaktadır.
İşsizler, çalışmak için özel sektöre birazcık ibresini döndürse, işverenler de ücret ve iş güvencesi konusunda biraz daha fedakârlık etse, eminim bu sorun çözülmüş olur.