Batman’da taziye saatleriyle ilgili düzenleme yapılması fikri, farklı görüşlerin ortaya çıkmasına neden olarak kamuoyunda tartışmalara yol açtı.
Geçmiş yıllarda Batman’da taziyeler bir hafta sürerdi. Taziyelerde yemek, çay, şeker ve çeşitli markalardaki sigaralar ikram edilirdi. Bu geleneğin yanlış olduğuna dair eleştiriler artınca, taziye süresi üç güne düşürüldü ve sigara ikramına son verildi.
Geçmişte günlerce süren taziye giderleri tamamen taziye sahibi ve yakınlarının dayanışmasıyla karşılanırdı. Daha sonra belediyeler de bu sürece dahil oldu. Batman’da belediye, taziye evlerine günlük 500 kişilik çay, şeker ve su malzemesi desteği ile tek öğün 100 kişilik yemek yardımı yapmaya başladı.
DEM Partisi’nin belediye yönetimini devralmasının ardından bu yardımlar, “israfı önleme” gerekçesiyle kaldırıldı. Belediye, taziyelerde yemek ikramının gereksiz bir masraf olduğunu savundu. Ancak kayyum yönetimiyle birlikte yeniden yemek dağıtımına başlandı.
Her şeye rağmen taziyeler, belediye desteğine karşın birçok aile için hâlâ maddi külfet oluşturuyor. Öte yandan bazı geniş aileler ve zengin kesimler için taziyeler bir tür gösterişe dönüşmüş durumda. Sadece yemekle yetinmeyen bazı aileler; hurma, şeker, meyve suyu ve taziyenin son gününde geniş katılımlı yemekli mevlit de düzenliyor. Bu durum ve bol keseden ikramlar, taziye geleneğinde bile fakir ve zengin arasında belirgin bir ayrım yaratıyor.
Taziyelerde ikram farkını ortadan kaldırmak amacıyla bazı ilçelerde sınırlamalar getirildi.
Örneğin Beşiri’de Kaymakamlık taziyelerde yemek ikramını yasakladı, Kozluk’ta ise yalnızca çorba ikramına izin veriliyor. Batman’da ise şimdiye kadar herhangi bir kısıtlama uygulanmadı.
Taziye geleneğinde yeni bir sayfa açmak için şimdi de Batman Müftülüğü öncülüğünde başlatılan bir çalışmayla, taziyelerde hem süre hem de ikram konusunda yeniden düzenleme yapılması planlanıyor. Yeni düzenlemeye göre taziyeler sabah 09.00’da başlayıp akşam ezanından bir saat önce sona erecek. Böylece yalnızca öğle yemeği ikramı yapılabilecek.
Batman Müftüsü Ahmet Durmuş, konuyla ilgili yaptığımız telefon görüşmesinde bu uygulamanın gerekçesini şu sözlerle açıkladı:
“Taziye sahiplerinin yükünü hafifletmek, hem maddi hem manevi anlamda kolaylık sağlamak istiyoruz. Bu nedenle taziye geleneklerinde bazı düzenlemelere gidiyoruz.”
İl Müftüsü, bu süreci Valilik, kanaat önderleri, cemaat ve din adamlarıyla istişare içinde yürütüyor. Diyarbakır, Bismil ve çevre ilçelerdeki benzer uygulamalar örnek gösteriliyor. Birçok ilde de taziye evlerinin akşam namazından sonra kapatıldığı biliniyor.
Batman’da ise taziye evlerinin saatleriyle ilgili olarak görüşler ikiye ayrılmış durumda. Uygulamayı destekleyenler tasarruf ve sadelikten yana olduklarını belirtirken; karşı çıkanlar, “Geleneklerimize müdahale edilmesin” diyerek eski sistemin sürmesini istiyor.
Şimdilik taziye saatleri tartışması kentin en önemli gündem maddelerinden biri hâline geldi. Kimi vatandaşlara göre süre kısıtlaması yerine yemek ikramının azaltılması, örneğin her öğünde üç çeşit yemek yerine sadece çorba verilmesi daha doğru bir adım olabilir.
Batman’da taziye saatleri ve ikramlar konusunda ortak bir yol bulunur mu, yoksa her kesim kendi bildiğinde mi ısrar eder?
Elbette farklı görüşlerin ve önerilerin olması, bunun tartışmaya açılması gayet doğaldır. Yeter ki bu konuda kimse bir art niyet aramasın ve bastırıcı, kırıcı bir dil kullanılmasın.
Nasıl bir kararın kabul göreceğini ise zaman gösterecek. Bu tartışmaların nihayetinde bir görüş elbette galip gelecek.
Ya saatlerde kısıtlamaya gidilecek, ya ikramlarda düzenleme yapılacak ya da mevcut hâliyle taziye geleneği devam edecek.
Her ne karar alınırsa alınsın, ortak bir mutabakatla bu konunun bir an önce Batman’ın gündeminden çıkarılması gerekiyor.