Batman, 30 yıldır seçim sonuçlarının ciddi manada değişmeyen illerinden biri olma özelliğini sürdürüyor.
En son 31 Mart 2024 tarihinde yapılan yerel seçimlerin üzerinden 18 ay geçti.
Bu süreçte hem Batman Belediyesi hem de ilçe belediyelerinde önemli gelişmeler yaşandı.
Siyasi dengeler değişirken, partiler arası geçişler ve görev değişiklikleri hiçbir dönem bu kadar hızlı yaşanmamıştı.
Peki, bugün seçim olsa Batman'da tablo nasıl şekillenir?
Hangi partiler güç kazandı, hangileri geriledi?
Bunun öncesinde 18 ayın siyasi parti değiştirmesi meselesine bir göz atalım:
2024 yerel seçimlerinde Batman Belediye Başkanlığı koltuğuna seçilen Gülistan Sönük, bir senesini doldurmadan görevden uzaklaştırıldı.
Yerine Batman Valisi Ekrem Canalp, belediye başkan vekili olarak atandı.
Bu değişiklik Batman’daki siyasi atmosferi ciddi şekilde etkiledi.
Batman merkezde yaşanan bu gelişmelerin yanı sıra, ilçelerde de dikkat çekici bir siyasi hareketlilik yaşandı.
2024 yerel seçimlerinde farklı partilerden seçilen belediye başkanlarının birçoğu, ardı ardına Adalet ve Kalkınma Partisi'ne (AK Parti) geçiş yaptı.
Beşiri Belediyesi, İkiköprü Belediyesi, Balpınar Belediyesi ve en son da Hasankeyf Belediyesi Başkanları, partilerinden istifa ederek AK Parti saflarına katıldı.
Böylece Batman’daki ilçe ve belde belediyelerinin büyük çoğunluğu AK Parti yönetimine geçmiş oldu. Bu geçişlerin gerekçesi her ne kadar merkezi yönetimle uyumlu çalışma arzusu, hizmetlerin daha etkin yürütülmesi gibi sebepler öne sürülse de bu, seçmenlere pek inandırıcı gelmedi.
Parti değiştirme sürecinde AK Partili belediyeler dışında Batman’ın Mardin sınırında bulunan Eynkaf/Kayapınar Belediyesi başkanı, seçildiği Hüda Par’da kalarak görevine devam eden tek başkan oldu.
Yerel seçimlerde Batman merkezde Hüda Par’ın gerisine düşerek 3. parti olan AK Parti, farklı partilerden seçilen belediye başkanlarının adresi oldu.
Belediye başkanlarının AK Parti’ye geçmesi ile son yerel ve genel seçim sonuçlarına bakıldığında, Batman’da en çok oy alan ilk üç parti sıralamasının değişip değişmediği merak ediliyor.
Siyasi konjonktür ve yapılan anketlere bakıldığında il genelinde DEM Parti büyük bir farkla birinci parti unvanını sürdürürken, AK Parti az bir oranda oy artırarak 2. olurken, Hüda Par da oylarını koruyarak 3. parti olmaya devam ediyor.
Yarın bir seçim olsa, bir ittifakı olmaması durumunda Batman’da ilk üçe giren iki parti, Türkiye genelinde uygulanan %7 seçim barajını aşabilir durumda.
Bu nedenle Batman'da birinci olan Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) ve ikinci sıradaki Adalet ve Kalkınma Partisi (AK Parti) 5 milletvekilini aralarında paylaşacaklar.
Batman’da teşkilatı bulunan diğer partiler, yerelde ciddi oranda oy kaybı yaşamış durumdalar. Özellikle milliyetçi ve merkez sağ partilerin Batman’da etkisinin giderek zayıflaması, AK Parti’ye oy kazandırmış gibi görünüyor.
Batman’da bugün bir genel seçim olsa, siyasi atmosferde yaşanan değişimler ve belediyelerin neredeyse tümünün AK Parti’ye geçmesine rağmen tablo, seçimin DEM Parti ve AK Parti arasında bir yarış olacağını gösteriyor.
Özellikle devam eden çözüm süreci, değişim gösteren seçmenlerin beklenti ve eğilimleri, ekonomik koşullar ve merkezi hükümetle yerel yönetim arasındaki ilişkiler bu yarışın kaderini belirleyecek en önemli faktörler olacaktır.
Ancak şu anki tabloda AK Parti’nin belediyeleri elinde bulundurarak ilçelerdeki hâkimiyeti sağlamaya çalışması ve DEM Parti'nin şehir merkezindeki güçlü tabanı, iki parti arasında kıyasıya bir yarış olacağını gösteriyor.
Bugün seçim olsa DEM Parti’nin 3 milletvekili kazanması garanti gibi görünüyor.
4 milletvekilini alabilmesi ise doğru aday ve biraz da seçim atmosferindeki duruma bağlıdır.
Geçen seçimde Hüda Par ve MHP ile Cumhur İttifakı sayesinde 5 milletvekilinden 2’sini kazanan AK Parti’nin önümüzdeki seçimlerde ittifakı sürdürüp sürdürmeyeceği, Batman’da birden fazla milletvekili kazanma şansını etkileyecek.
Dolayısıyla bir erken seçimde milletvekili dağılımının kaderini doğru adaylar ve stratejiler daha çok belirleyecek.
Gerçekçi olmak gerekirse mevcut durumda olası bir seçimde DEM Parti 3 milletvekili, AK Parti 1 milletvekili, Cumhur İttifakı’nda yer almaya devam ederse Hüda Par 1 milletvekili kazanır.
Diğer bir seçenek, genelde herhangi bir ittifak olmaz ve DEM Parti doğru adaylarla seçime girerse 5 milletvekilinden 4’ünü alır, AK Parti 1 milletvekili kazanır.
Seçim olması durumunda mevcut milletvekilleri aday gösterebilirler mi peki?
AK Parti ve Hüda Par milletvekillerinin tekrar aday gösterilmesi kesin gibi görünüyor.
DEM Parti’de ise sadece 1 milletvekilinin tekrar Batman'dan aday gösterilmesi kulislerde konuşuluyor.
Ülke siyasetinde olağanüstü bir gelişme yaşanmazsa Batman’da şimdilik siyasi tahminler bu şekildedir.