Her bir şehrin hikâyesi, onun sahip olduğu kültürel miras ve değerleriyle yazılır.
Bir kent, sadece nüfusuyla değil, geçmişiyle, sahip çıktığı mirasıyla ve geleceğe duyduğu inançla hak ettiği yere gelir.
Maliye Bakanı Şimşek’in son Batman gezisinde gündeme getirdiği Batman’ın ‘büyükşehir’ olma hayali de sadece nüfus oranı ile değil, vizyonla ve şehir kimliğine, değerlerine sahip çıkmakla mümkün olabilir.
Bir büyükşehir nasıl olmalı, bunu size örnek alınması gereken bir kentle anlatacağım.
Geçtiğimiz hafta sonu Gaziantep’teydim. Her gidişimde gözle görülür bir gelişmişlik, çözülmüş kentsel problemler ve yerel değerlerin nasıl birer kalkınma aracına dönüştüğünü hayranlıkla izliyorum.
Son gidişimde dikkatimi çeken konu Gaziantep’in müzeleriydi.
Gözlemlediğim kadarıyla Gaziantep’te müze sayısı 10’u geçmiş durumda.
Oyuncak müzesinden hamam müzesine kadar, kentin kültürel birikimi büyük bir zenginlik kazanmış.
Bu yaklaşımın ardında çok önemli bir sahiplenme ve anlayış yatıyor: Gaziantep örneği bize açıkça şunu hatırlatıyor, değerlerine sahip çıkmayan hiçbir şehir büyüyemez.
Peki, Batman, değerlerine sahip çıkma konusunda ne aşamadadır, eksiklikleri nelerdir?
Mesela Türkiye’de petrolün ilk kez çıkarıldığı şehir olan Batman’da hâlâ bir Petrol Müzesi’nin olmaması sadece bir eksiklik değil; aynı zamanda bir vizyon kaybı değil midir?
Projesi hazır, yeri belli olan ama “ödenek yok” gerekçesiyle bu müze projesi yıllardır rafa kaldırılmış durumdadır.
Oysa bu müze sadece Batman’ın geçmişine bir saygı değil, aynı zamanda geleceğe yönelik güçlü bir duruşun da simgesi olabilir.
Bakın, kömür kaynaklarına sahip Zonguldak 2016’da Maden Müzesi’ni açtı.
Neden Batman hâlâ bir Petrol Müzesi’ne kavuşmamış?
Üstelik Batman sadece petrolüyle var olan bir şehir değil; aynı zamanda Türkiye ekonomisine onlarca yıl katkı sunmuş bir enerji kentidir.
Fakat ne yazık ki bu kaynak, kente gereken değeri ve geri dönüşümü sağlayamamıştır.
TPAO’nun Batman’daki varlığı ve katkısı yıllar içinde azalmış, araç, personel ve imkânlar Adıyaman ve Şırnak gibi şehirlere kaydırılmıştır.
Bu durum, küçülme ile birlikte petrol sektöründe Batman’da bir gerilemeye yol açmıştır.
Üstelik Batman’ın iki önemli ismi, Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ve Yardımcısı Zekeriya Kaya gibi bir avantajı varken Petrol Müzesi gibi sembolik ama etkili bir projenin gerçekleşememesi düşündürücüdür.
Eğer mesele sadece ödenekse, bu iki ismin devreye girerek sorunu çözmesi gerekir.
Çünkü artık mesele sadece bir müze değil, bu şehrin değerlerine ve geleceğine sahip çıkıp çıkmama meselesidir.
Şu bir gerçek ki, şehir olmak kolay olabilir; büyükşehir olmak ise kolay bir iş değildir.
Büyükşehir olabilmek, nüfus olarak büyüme ve ekonomik göstergelerden çok daha fazlasını gerektirir.
Bir kere ortak bir vizyon, yerel sahiplenme ve en önemlisi irade ister.
Bugün Batman’da ne yazık ki bu vizyonun yeterince güçlü olmadığını gözlemliyorum.
Ne STK’lar, ne meslek odaları ne de halk arasında bu mesele bir öncelik değildir maalesef.
Oysa 1990’lı yıllarda Batman’ın il olma sürecinde yaşanan heyecan hâlâ hafızalarda.
O dönem herkesin ortak bir hedefi vardı.
Gazetecisinden siyasetçisine, esnafından öğrencisine kadar herkes bu hedefe odaklanmıştı.
Bugün ise Batman’ın büyükşehir olma hedefi sadece bir temenniden ibaret gibi görünüyor.
Unutmayalım, büyükşehir olmak sadece tabelada yazan bir unvan değil, şehir belleğine ve kimliğine sahip çıkmakla mümkündür.
Bunun ilk adımı da kentin belleğine kazınmış sembol değerlerimizi yaşatmaktır.
Petrol Müzesi, bu kentin geçmişini anlatacak, hafızasını koruyacak, teknoloji, sanayi ve turizmine katkı sunacak bir adımdır.
Üstelik sadece geçmişi değil, geleceği de inşa edecek bir araçtır.
Batman’ın büyükşehir olması isteniyorsa, önce petrolün süregelen tarihine ve mevcut zengin kaynaklara sahip çıkılmalıdır.
O müze kurulmadan Batman’ın büyümesi de, gelişmesi de hep eksik kalacaktır.
Çünkü geçmişine, değerlerine sahip çıkamayan bir şehir, geleceğini güçlü bir biçimde inşa edemez.
Bunun bir adımı olarak da öncelikle Petrol Müzesi kurulmalıdır.