Asrın felaketi olarak tarihe geçen 6 Şubat depreminin yaşattığı ağır tahribat sonrası doğal afetlere karşı her zaman hazırlıklı olmamız gerektiğini daha çok anlamıştık.
Depremler kaçınılmaz bir gerçektir.
Ancak can kaybı ve yıkımlardan kaynaklı zararları en aza indirmek bizim elimizde.
6 Şubat depreminin öğrettiği derslerden yola çıkarak gelecekte benzer felaketlere karşı daha bilinçli ve dirençli olmak için Batman Çevre Platformu son derece önemli bir panel düzenlemişti.
Panele Batman Üniversitesi de davet edilmişti.
Ancak katılım sağlandılar mı bilemiyorum.
Katılım sağlamışlarsa isabet olmuştur.
Böylesi önemli bir panele katılmamışlarsa yazık olmuştur.
Çünkü bu tür konularda bir şehrin üniversitesine deprem ile ilgili birçok sorumluluk düşmektedir.
Kuşkusuz ki üniversitelerin deprem ile ilgili çalışmaları ve katkıları çok önemlidir.
Üniversiteler, bilimsel araştırmalar, toplumsal farkındalık, eğitim ve teknoloji geliştirme gibi birçok alanda deprem öncesi, sırası ve sonrasında kritik roller üstlenmelidir.
Üniversitelerin ne yapabileceği ve neler yapması gerektiği konusunda bir bilim insanı, ödev niteliğinde bir rapor hazırlayıp bana yollamış.
Batman Üniversitesinin bunu dikkate alacağını umarak raporu, virgül ve noktasına dahi dokunmadan sizlerle paylaşıyorum:
…
Aşağıda, üniversitelerin depreme karşı alması gereken önlemler ve yapması gereken katkılar başlıklar halinde açıklanmıştır.
1. Üniversiteler bünyesinde deprem mühendisliği ve sismoloji araştırma merkezleri açılmalı.Türkiye’nin farklı bölgelerindeki fay hatları ve zemin yapılarıyla ilgili sürekli bilimsel araştırmalar yapılmalı.
2. Deprem Risk Haritaları Hazırlanmalı: Üniversite, Batman’ın ve çevresinin sismik haritalarını çıkararak yerel yönetimlere sunmalı.
Yüksek riskli bölgeler belirlenerek yapılaşma konusunda belediyelere ve devlet kurumlarına rehberlik edilmeli.
3. Deprem Dayanıklılık Testleri Yapılmalı:Üniversitelerde inşaat mühendisliği ve jeoloji bölümleri, kentteki binaların dayanıklılığını test etmek için laboratuvarlar kurmalı.
Belediyelerle iş birliği yaparak bina dayanıklılık analizleri yapılmalı ve raporlanmalı.
4. Erken Uyarı Sistemleri Geliştirilmeli:
Elektrik-elektronik ve bilgisayar mühendisliği bölümleri, deprem erken uyarı sistemleri geliştirmeli.
Üniversiteler, şehirde deprem anında erken uyarı mesajları verebilecek altyapıları test etmeli.
5. Deprem Sonrası Yeniden Yapılanma Modelleri Üretilmeli:
Şehir planlama bölümleri, Batman ve çevresinde deprem sonrası güvenli yerleşim alanlarının tasarlanması konusunda projeler geliştirmeli.
6. Deprem Farkındalık Programları Düzenlenmeli:
Üniversiteler, halkı bilinçlendirmek için düzenli seminerler, açık dersler ve çalıştaylar düzenlemeli.
Öğrencilere ve halka yönelik "Deprem Anında Nasıl Hareket Edilmeli?" gibi eğitim programları oluşturulmalı.
7. Öğrencilere ve Akademik Personele Deprem Eğitimi Verilmeli: Üniversitedeki tüm öğrencilere ve akademik personele depremle ilgili zorunlu eğitim programları uygulanmalı.
Deprem tatbikatları düzenlenmeli ve acil durum senaryoları oluşturulmalı.
8. İlk Yardım ve Afet Yönetimi Eğitimleri Verilmeli:
Üniversitelerde ilk yardım ve afet yönetimi dersleri zorunlu hale getirilmeli.
Sağlık bilimleri fakülteleri, öğrencilere ve halka yönelik ilk yardım eğitimi programları düzenlemeli.
9. Öğrenci Kulüpleri ve Gönüllü Afet Ekipleri Kurulmalı:
Üniversite içinde "Afet Gönüllüleri Kulübü" kurulmalı.
Öğrenciler, AFAD ve Kızılay ile iş birliği yaparak acil durum eğitimlerine dahil edilmeli.
10. Deprem Sonrası Psikolojik Destek Mekanizmaları Oluşturulmalı:
Psikoloji ve sosyal hizmet bölümleri, deprem sonrası travma yaşayan bireylere destek verecek danışmanlık birimleri oluşturmalı.
Afet sonrası psikososyal destek eğitimleri verilmeli.
11. Üniversite Binaları Depreme Karşı Güçlendirilmeli:
Üniversite binalarının tamamında deprem dayanıklılığı test edilmeli ve riskli yapılar güçlendirilmeli.
12. Deprem Acil Durum Planları Hazırlanmalı:
Üniversite bünyesinde tüm akademik ve idari personel ile öğrenciler için acil tahliye planları oluşturulmalı.
Her fakültede toplanma alanları belirlenmeli ve tatbikatlarla test edilmeli.
13. Deprem Çantası Bulundurma Zorunluluğu Getirilmeli:
Üniversite içinde tüm binalarda temel afet çantaları bulundurulmalı.
14. Üniversiteye Özel Afet Yönetim Merkezi Kurulmalı:
Üniversite içinde acil durumlarda kullanılacak afet yönetim merkezi oluşturulmalı.
İtfaiye, AFAD ve sağlık ekipleriyle sürekli irtibat halinde olan bir kriz merkezi oluşturulmalı.
15. Deprem Simülasyon Merkezi Kurulmalı:
Üniversite bünyesinde öğrenciler ve halkın eğitim alabileceği bir deprem simülasyon merkezi kurulmalı.
16. Mobil Uygulamalar Geliştirilmeli:
Bilgisayar mühendisliği bölümleri, deprem sonrası yapılması gerekenleri anlatan mobil uygulamalar geliştirmeli.
17. Acil İletişim Hatları Güçlendirilmeli:
Üniversitenin kriz anlarında iletişim sağlayabilmesi için uydu bağlantılı acil iletişim hatları kurulmalı
18. Akademik Afet Veritabanı Oluşturulmalı:
Batman’daki bina envanterleri ve fay hatlarına dair bilgiler dijital ortama aktarılmalı.
19. Üniversite ve Yerel Yönetimler İş Birliği Yapmalı:
Batman Üniversitesi, belediyeler ve AFAD ile birlikte afet planları hazırlamalı.
20. Deprem Güvenliği Sertifikaları Verilmeli:
Üniversite, inşaat sektörüne yönelik sertifikasyon programları oluşturarak deprem güvenliği eğitimleri vermeli.
21. Özel Sektörle Ortak Projeler Geliştirilmeli:
İnşaat firmaları ve teknoloji şirketleri ile iş birliği yapılarak deprem dayanıklı bina projeleri ve erken uyarı sistemleri geliştirilmeli.
22. Belediyelerle Ortak Deprem Bilgilendirme Kampanyaları Başlatılmalı:
Batman halkına yönelik deprem bilinçlendirme kampanyaları düzenlenmeli.
23. Üniversitelerarası İş Birliği Güçlendirilmeli:
Türkiye'deki ve dünyadaki üniversitelerle deprem araştırmaları konusunda iş birliği yapılmalı
24. Deprem Sonrası Lojistik Destek Sağlanmalı:
Üniversite, afet sonrası geçici barınma ve yardım çalışmaları için lojistik destek vermeli
25. Öğrencilere Deprem Sonrası İstihdam Fırsatları Sağlanmalı:
Depremle ilgili akademik çalışmalara katılan öğrencilere burs ve iş olanakları sunulmalı.
Üniversiteler, deprem konusunda sadece eğitim veren kurumlar değil, aynı zamanda bilimsel araştırmalar yapan, toplumu bilinçlendiren ve yerel yönetimlerle iş birliği içinde olan aktörler olmalıdır.
Üniversite bünyesinde araştırma merkezleri, acil durum planları ve eğitim programları oluşturulmalı.
Kamu, özel sektör ve sivil toplum kuruluşlarıyla ortak projeler geliştirilerek Batman’ı daha güvenli bir şehir haline getirmek için üniversite aktif rol almalıdır.
Sonuç olarak; 6 Şubat depremi, sadece bir afet değil, aynı zamanda bizlere önemli bir sorumluluk yükleyen tarihi bir dönüm noktasıdır. Bundan sonraki depremlerde aynı acıları yaşamamak için bireyler, kurumlar ve devlet olarak üzerimize düşen görevleri yerine getirmeliyiz. Bilim ve etik değerler çerçevesinde hareket eden, dayanıklı şehirler kuran, bilinçli ve hazırlıklı bir toplum olmayı başardığımızda, gelecekte benzer felaketlere karşı daha güçlü durabiliriz.
Unutmamalıyız ki doğal afetler kaçınılmazdır, ancak can kaybı ve yıkım önlenebilir.
Şimdi harekete geçme, geçmişin derslerini geleceğin güvenliği için uygulama zamanıdır.