Hobikondular, bahçeler, tarım arazilerini yok ediyor.
30 Haziran 2025 tarihinde Batman Sonsöz Gazetesi’nde yayımlanan yazımdan sonra çok olumlu tepkiler aldım. Mezopotamya’nın binlerce yıldır tarım yapılan en verimli arazilerinin korunması gerektiğine dair yazımdan dolayı gelen mesaj ve telefonlar, daha çok böylesi önemli bir konuya değindiğim için öneri sunma ve destek mahiyetindeydi.
Yazımda hobi bahçelerine sadece değinmiştim.
Gelen mesajlarda, tarım arazilerindeki yapılaşmanın sadece hobi bahçeleriyle sınırlı olmadığı, özellikle villalar, hangar ve depolar ile yazlıkların da tarım arazilerini hızla betonlaştırdığına dikkat çekildi.
Gazeteci Nizamettin İzgi de köşesinde yazıma atıfta bulunarak geniş bir değerlendirme yazısı kaleme aldı.
Bir şehir plancısı arkadaşım, konuyla ilgili olarak bana yolladığı mesajında, “Hobi bahçelerini alanlar tarım arazilerinin imara açılmasının önünü açıyorlar. Önce yapılaşma oluyor, sonra da imara açılması gündeme geliyor. Şu anda imar izni açılması için bir sürü kişi sırada bekliyor. Hobi bahçeleri için tarım arazisini cüzi parayla çiftçinin elinden alanlar, bu tarlaya hisseleri oranında ortak yapılıyor. Mevzuat izin veriyorsa bir tarlanın 80-90 kişi hissedarı oluyor. Mevzuat izin vermediğinde ise tarlanın sahipleri ile hobi bahçesi alıcıları kendi aralarında bir sözleşme yapıyor. Bu şekilde anlaşıyorlar.
Kendi aralarındaki sözleşme, ileriki yıllarda yeni mülkiyet tartışmalarını/davalarını gündeme getirecektir. Çünkü tarla sahibinin vefatı hâlinde miras paylaşımı yoluyla taşınmaz devri gerçekleşecektir. Veya hobi bahçesini alan biri satmaya kalktığında yeni hukuki bir durum oluşmaya başlayacaktır. Yani neresinden bakarsan bu hobi bahçesi işi sorunlu bir iştir” dedi.
Beşiri’ye bağlı Gedük/Deveboynu köyü civarında da kaçak olarak yapılan villaların olduğu ve bu villalarla ilgili yapılan hukuki mücadeleyi Ferit Aba’nın başlattığı belirtiliyor.
Ferit Aba, mahkemede her yıkım kararını çıkarttıklarında, bir üst mahkemeden yıkımın durdurulması kararı çıktığını söylüyor. Tarım arazilerinin ve köylerin betonlaşmaması için hukuki mücadelelerinin devam edeceğini ifade ediyor.
Anlayacağınız, tarım arazilerindeki yapılaşma özellikle Batman–Beşiri üçgeninde çok yoğunlaşmış durumdadır. Batman’da tarım arazilerinde son yıllarda hızla baş gösteren villa, hobi bahçesi ve yazlık yapımının önlenememesinin ardında birçok neden yatmaktadır. Bu durum, hem yasal boşluklar ve denetim eksiklikleri hem de sosyoekonomik faktörlerle ilişkilidir.
Tarım arazilerinin korunmasına yönelik yasalara rağmen, tarım arazileri üzerindeki yapılaşmayı denetlemekle görevli kurumların yetersiz kalmasından dolayı betonlaşmanın önüne geçilemiyor. Arazilerin korunması için radikal önlemlere ve sıkı denetimlere ihtiyaç bulunmaktadır.
Bu konuyla ilgili ilk yazımda da belirtmiştim, köy muhtarlarının da mutlaka bu konuda sorumluluk sahibi olmaları gerekir. Tarım arazilerine izinsiz yapılaşma durumunda, köy muhtarlarının daha temel aşamada konuyu ilgili kurumlara bildirmesi gerekir.
Son dönemde çiftçilerin yaşadığı ekonomik zorlukları fırsat bilenler, verimli arazilere göz dikerek farklı amaçlar için satın alıyorlar. Sonra da tarım arazilerini amaç dışı kullanmaya başlıyorlar.
Şehirleri yaşanmaz hâle getirenler, şimdi kendilerine lüks ve şehir konforunda villa ve hobi bahçeleri kuruyor. Bu da tarımsal üretimi ciddi manada etkilemektedir.
Tarım arazilerine villa, hobi bahçesi ve yazlık yapılmasına sessiz kalınmaması gerekir.
Bu tür yapılaşmalar, yaban hayatı, çevresel ve ekolojik dengeleri de olumsuz yönde etkilemektedir.
Tarım Bakanı, bu sorunun çözümü için kapsamlı yasal düzenlemeler, etkin denetim mekanizmaları ve toplumsal farkındalığın artırılması gerektiğini ifade etmektedir.
Geçtiğimiz günlerde Batman’a gelen Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı da Batman’da hobi bahçelerinin kontrolsüz yayılmasına dikkat çekerek, ruhsatsız hobi bahçelerinin yıktırılacağını ve bundan sonra bu tür yapılaşmalara geçit verilmeyeceğini söylemişti.
Tarım Bakanı Sayın Yumaklı’nın bu sözleri, tarım arazilerine verilen önemi göstermektedir.
Sözün özü: Geleceğimiz olan tarım arazilerini korumamız ve betonlaştırılmasına izin vermememiz gerekir.