“Çiftçi yine Ziraat Odasına mecbur bırakıldı…” başlıklı 15 Aralık tarihli Sonsöz gazetesindeki köşe yazıma ciddi anlamda tepkiler ve geri dönüşler aldım.
Çiftçiler, bu önemli sorunlarına tercüman olduğum için bana teşekkür mesajları gönderirken, Ziraat Odaları Genel Merkezinden ise tepki aldım. Beni arayan Ziraat Odaları yetkilileri, oda aidatının kendilerine kanun ve yasalarla tanınmış bir hak olduğunu, sadece kendilerinin değil tüm meslek odalarının da aidat aldığını ifade ettiler.
Aslında yazım, tamamıyla Ziraat Odalarının aidat alması üzerine kurgulanmamıştı. Oysa yazımın girişine bakıldığında, tüm odaların üyelerine her işlemde ve oda seçimlerinde oy kullanmak isterken “önce aidatını öde” diyen tüm meslek odalarını kastetmiştim.
Söz konusu yazımın girişini tekrar hatırlayalım:
“Meslek odaları, üyelerinin sorunlarını çözmek yerine gittikçe bir kazanç sağlama kapısına dönüşüyor. Bazı odaların işleri güçleri, üye aidatları ve belge parası almak olmuş durumda.”
Sanırım burada ne demek istediğim net bir biçimde anlaşılıyor.
Hangi oda üyelerinden aidat alma peşinde koşuyorsa, bir belge gerektiğinde ya da genel kurulda oy kullanmaya çalışırken “önce aidatını öde, yoksa oy hakkın yok” diyen tüm odaları kastediyorum.
Ziraat Odası üyesi çiftçiler, bu sıralar ÇKS işlemlerini yaparken üye aidatı ödeme konusu gündeme geldiği için yazımda özellikle çiftçilerin yaşadığı aidat sorununu dile getirmiştim.
Oysa istisnalar hariç; Ziraat Odaları, Ticaret ve Sanayi Odaları, Esnaf Odaları dâhil olmak üzere tüm odalar, yasanın kendilerine tanıdığı imkânlar çerçevesinde aidat almaktadır.
Çiftçilerden gelen yoğun şikâyetler ve ÇKS işlemleri sürerken çiftçilerin bu sorunla karşı karşıya kalması üzerine, daha çok çiftçilerin yaşadığı mağduriyeti dile getirmiştim.
Yazıma Ziraat Odalarının yerel ve genel merkez yöneticileri oldukça içerlemişler.
“Keşke bu yazıyı kaleme alırken bizim de görüşümüzü alsaydınız.” diyerek sitem ettiler.
Ben de kendilerine, “Varsa buna bir cevabınız, gönderin; köşem herkese açık, sizin de sözlerinize yer vereyim.” dedim.
Bugün Ziraat Odası yöneticilerinden, köşemde yer vermek üzere bu açıklama tarafıma gönderildi.
Bu bir tekzip değildir; bu, tarafsız gazetecilik gereği karşı tarafa da söz hakkı tanımaktır.
Ziraat Odası yetkililerinden gelen cevap:
Ziraat Odaları, Türkiye’de çiftçinin anayasal ve yasal tek temsilcisidir (6964 sayılı Kanun). Çiftçiye yönelik “kuyruk, eziyet, gereksiz belge” iddialarına dair somut bir kanıt bulunmamaktadır. Ziraat Odaları gereksiz belge almaz; ÇKS için istenen belgeler Tarım ve Orman Müdürlükleri tarafından talep edilmektedir.
Ziraat Odaları yalnızca ÇKS işlemleriyle sınırlı değildir; tarımsal sorunlarda çiftçinin yanında yer alır, projeler yürütür ve kamu kurumlarıyla iş birliği yapar. Oda yönetimleri tamamen çiftçilerden oluşmaktadır.
Üyelik aidatı yasal bir zorunluluktur. Alınan aidatlar, çoğu ziraat mühendisi ve veteriner olan personelin maaşları ve sunulan hizmetler için kullanılmaktadır. Ziraat Odaları harç almaz, yalnızca aidat alır. Batman Ziraat Odasında aidat, dönüm başına en fazla 2 TL düzeyindedir.
Ziraat Odalarının temel amacı; çiftçilere hizmet vermek, mesleki faaliyetlerini kolaylaştırmak, hak ve menfaatlerini korumak ve çiftçiliğin kamu yararına gelişmesini sağlamaktır.
Ziraat Odaları, çiftçilerin tek yasal temsilcisi olup Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) çatısı altında faaliyet göstermektedir. Tarımsal desteklerden (ÇKS ve diğer destekler) yararlanmak isteyen çiftçilerin, kanunen Ziraat Odalarına üye olmaları zorunludur. Bu zorunluluk herhangi bir bakanın kararıyla değil, doğrudan kanunla düzenlenmiştir ve hiçbir dönemde kaldırılmamıştır.
Çiftçiler odaya fiilen gitmeseler bile üyelik ve aidat yükümlülüğü devam eder. Aidatlar belge ücreti değil, üyelik aidatıdır ve ödenmediğinde borç birikir. Ziraat Odaları, biriken aidatları yasal yollarla ve faizleriyle tahsil etme hakkına sahiptir. Bu nedenle çiftçilerin mağduriyet yaşamamak için aidat borçlarını zamanında ödemeleri önemlidir.